تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 14/10/79

رشته و گرايش : شيمي-آلي

استاد مشاور : دکتر ايرج محمدپوربلترک

نام و نام خانوادگي : مسعود نصراصفهاني

دانشكده : علوم

استاد راهنما : دکتر حميدرضا معماريان

بررسي واكنش فتوشيميايي مشتقات 1- استونفتون در مجاورت الكن‏هاي كاپتوداتيو

چكيده

در واكنش نوري 1- استونفتون با الكن‏هاي كاپتوداتيو دو مكانيسم دي راديكال و كمپلكس تحريك شده ناهمگن (Exciplex) مد نظر بود كه مي‏توانست تحت تأثير نوع و محل استخلاف روي حلقه و يا نوع الكن قرار گيرد . به همين دليل مشتقات 1- استونفتون و چند الكل كاپتو داتيو سنتز شده و واكنشهاي آنها مورد بررسي قرار گرفت . نتايج نشان مي‏دهد كه با وجود استخلاف در موقعيت 2 حلقه افزايش الكن به فرم [2+4] صورت گرفته و استخلاف در مكان 4 يك افزايش به فرم [2+2] را به دنبال دارد . اين مشاهدات بيانگر وجود يك مكانيسم كمپلكس تحريك شده ناهمگن در روند واكنش مي‏باشد . در صورتي كه استخلاف موجود بر روي حلقه هالوژن باشد يك واكنش جانشيني نوري رخ مي‏دهد كه در مواردي محصول افزايشي نيز مشاهده مي‏گردد . در واكنش جانشيني نوري مكانيسمي كه از بين مكانيسمهاي پيشنهادي مناسبتر به نظر مي‏رسد شكسته شدن همگون پيوند هالوژن با حلقه آروماتيك ، ايجاد دو راديكال و ادامه واكنش با الكن به صورت راديكال است.

تشكيل محصولات افزايشي طي يك واكنش حرارتي امكانپذير نيست چون اين تركيبات از نظر حرارتي ناپايدار بوده و در اثر حرارت به موارد اوليه بر مي‏گردند . همچنين محصولات [2+2] در شرايط نوري واكنش ناپايدارهستند ولي محصولات [2+4] در اين شرايط واكنشي نداده اما در نور با طول موج 254 نانومتر به مواد اوليه تبديل مي‏شوند . بعضي از محصولات [2+4] به صورت هيدروليز شده از روي صفحه كروماتوگرافي جدا مي‏شوند كه يك تركيب دي كتون بوده و اين روش مناسبي جهت سنتز اين گونه تركيبات مي‏تواند باشد.