تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : واچيک هايراپطيان

دانشكده : علوم

استاد راهنما : دکتر مهدي يزدي- دکتر ميکا گينتر

تاريخ دفاع : 14/11/86

رشته و گرايش : زمين شناسي-چينه شناسي و فسيل شناسي

استاد مشاور : دکتر علي صيرفيان

زيست چينه نگاري ريزبقاياي ماهيان دونين پسين - كربونيفر آغازين ايران مركزي

چكيده

مجموعه‌هاي جديد به‌دست آمده از ريز بقاياي ماهيان دونين بالايي-کربونيفر زيرين از برش‌هاي چاهريسه، باشي، نيوک، کال‌سردر و هجدک، اساسي براي مطالعه روابط تاكسونومي، انتشار چينه‌شناسي، تشخيص بيوفاسيس، تجزيه و تحليل‌هاي بيواستراتيگرافي و انتشار پالئوژئو‌گرافي‌ پايه ريزي نمود. حضور متعدد كنودونت‌هاي به دست آمده از افق‌هاي ماهي‌دار و مجاور آن ها، چارچوب بيواستراتيگرافي دقيقي براي تعيين سن فوناها فراهم نموده است. در اين رساله 42 گونه از 28 جنس به همراه 17 تاکسون ديگر نيز در سطوح بالاتر تاکسونومي از تلودونت‌ها، آكانتودين‌ها، پلاكودرم‌ها، كوندريكتين‌ها، ساركوپتريژين‌ها، اكتينوپتريژين‌ها در برش هاي مورد مطالعه، شناسايي شده است که از ميان آن‌ها 4 جنس و گونه جديد شامل Iranolepis ginteri، Manberodus fortis، Roongodus phijani، Arduodens flammeus تشريح شده‌اند. همچنين، خانواده جديدي از امالودونت‌ها به نام Aztecodontidae شامل جنس Aztecodus Long & Young, 1995 و جنس جديد Manberodusنيز معرفي شده است. حضور چندين تاكسون ويژه اطلاعات بيواستراتيگرافي، فيلوژنتيكي و بيوژئوگرافي جديدي را فراهم نموده است. گونه‌هاي Phoebodus bifurcatus، Ph. depressus، Ph. gothicus cf. transitans، Ph. cf. latus، Ph. sophiae، Thrinacodus bicuspidatus، Siberiodus mirabilis، Protacrodus vetustus، Squatinactis glabrum و Tamiobatis succinctus براي اولين بار از ايران و شمال گندوانا گزارش مي‌شوند. حضور Deihim mansureae و Phoebodus sophiae در فراسنين بالايي برش كال‌سردر به‌ترتيب قديمي‌ترين و جوانترين گزارش اين گونه‌ها تاكنون است. حضور Ph. rayi در زون كنودونتي Early triangularis برش كال ‌سردر قديمي‌ترين حضور فيبودونت‌ها در فامنين، بعد از حوادث انقراضي مرز فراسنين- فامنين محسوب مي‌شود. همچنين حضور جنس Orvikuina در رسوبات فراسنين زيرين چاهريسه جوانترين نمونه شناخته شده محسوب مي‌شود. با در نظر گرفتن شواهد مورفولوژيکي بين فيبودنتيفورم‌هاي شناخته شده، رابطه فيلوژنتيکي جديدي بين Phoebodus bifurcatus، Ph. depressus، Thrinacodus tranquillus پيشنهاد مي‌شود. با بررسي لايه‌هاي فراسنين زيرين قاعده برش چاهريسه، مجموعه‌اي بسيار غني از فلس‌هاي تلودونت گونه Turinia hutkensis Blieck & Goujet, 1978 به دست آمد که امکان شناسايي آرايش، تنوع فلس‌هاي اين گونه و شناسايي مورفوتيپ‌هاي تاکنون ناشناخته آن به خصوص از نواحي سر و سينه را فراهم نموده است. فلس‌هاي Turinia sp. به عنوان تاکسون لازاروس از تلودونت‌ها در مقطع هجدک براي اولين بار در جهان از رسوبات فامنين زيرين يافت شده است و اين جوانترين حضور اين گروه از ماهيان بعد از حادثه انقراضي مرز فراسنين- فامنين مي باشد. نمونه‌هاي جديد به دست آمده از فلس‌هاي آكانتودين، گونه Nostolepis sp. cf. N. gaujensis در لايه‌هاي فراسنين زيرين قاعده برش چاهريسه، شناسايي تنوع بيشتر فلس‌هاي متقارن و نامتقارن اين گونه را فراهم نموده است. حضور اين گونه به همراه Milesacanthus sp. aff. M. antarctica بيوزوناسيون و مقايسه فوناهاي موجود در گندوانا و لورازيا را امکان‌پذير مي‌سازد. تفسيرهاي محيطي بر اساس بيوفاسيس کوندريكتين‌ها در افق‌هاي بسيار غني از نواحي کال سردر (فراسنين بالايي)، چاهريسه و هجدک (فامنين زيرين- مياني) صورت گرفته است كه نشاندهنده بخش‌هاي داخلي و خارجي سکو است. دو زير نوع مورفواكولوژيکي از دندان‌هاي گونهPh. gothicus در محيط‌هاي داخلي و خارجي سکو براي اولين بار پيشنهاد شده است.

واژه‌هاي كليدي: دونين پسين، كربونيفر آغازين، گندوانا، تاكسونومي، ريزبقايا، ماهي، ايران مركزي