تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : مريم مددکار حق جو

دانشكده : علوم

استاد راهنما : دکتر منصور شريعتي

تاريخ دفاع : 28/4/85

رشته و گرايش : زيست شناسي-فيزيولوژي گياهي

استاد مشاور : -

پاسخ آنتي‌اکسيداني جلبك تك‌سلولي Dunaliella salina به افزايندگي اثر فتواكسيداتيو توسط تيمار دماي پايين

چكيده

همزمان شدن نور شديد و تنش سرما مي‌تواند سبب ايجاد عدم تعادل بيشتري ميان جذب انرژي نوراني و مصرف آن شده و در نهايت توليد مقادير بيشتر ROS، وقوع تنش اكسيداتيو و آسيب سلولي را موجب گردد. جلبك داناليه‌لا مكرراً بعنوان يك سيستم الگو مورد مطالعه قرار گرفته است. برخي گونه‌هاي داناليه‌لا به‌ ويژه در نور شديد، قادر به تجمع بتاكاروتن بعنوان يك جزء حفاظت‌كننده مي‌باشند. بنابراين، عمدة مطالعات بر روي تجمع بتاكاروتن در داناليه‌لا در پاسخ به تنش‌هاي مختلف متمركز شده است. اما به نظر مي‌رسد كه نقش ساير اجزاي آنتي‌اكسيدان در مقاومت به تنش در داناليه‌لا حائز اهميت باشد. پاسخ كوتاه مدت شش آنتي‌اكسيدان آنزيمي، مقادير سه جزء غير‌آنزيمي و نيز كلروفيل‌، قبل و 24 ساعت پس از تيمار‌هاي تابش نور (1200μE m-2 s-1 يا 100) در دماي 28 °C يا 13 °C، در دو سويه D. salinaء(IR-1 و Gh-U، بترتيب حاوي مقادير زياد و كم كلروفيل) ارزيابي شدند. همچنين برخي اختلافات در الگوهاي دفاع آنتي‌اكسيداني، فعاليت‌هاي فتوسنتزي و تنفسي در‌IR-1 وGh-U ، مورد مطالعه قرار گرفتند. فعاليت‌هاي MDHAR، DHAR، GR، SOD و APX در شرايط 100/28 در IR-1 و فعاليت‌هاي‌SOD و پراكسيدازهاي پيروگاللي در شرايط‌1200/13، در‌Gh-U افزايش نشان دادند. به‌طور‌كلي پيش از تنش، فعاليت‌هاي SOD، DHAR ، APX وPOD، بر اساس وزن‌تر، در IR-1 بالاتر از Gh-U ارزيابي شدند. در شرايط1200/13، DHA در‌IR-1 افزايش يافته و در Gh-U كاهش نشان مي‌دهد، اگرچه افزايش قابل ملاحظه‌اي در GSH همراه با مقداري كاهش در‌GSSG در IR-1 ملاحظه شد. افزايش زيادي در GSSG در شرايط 100/13 در Gh-U مشاهده شد، اما تحت اين شرايط، كاهش DHA، در سوية نامبرده مشابه با ساير حالات تيمار صورت نگرفت. به طور كلي تنش‌هاي كوتاه مدت سرما و نور شديد، در D. salina سبب افزايش فعاليت SOD و مخازن Asc و Glu در دو سويه شده است. اين امر نشان مي‌دهد كه بتاكاروتن بعنوان يك جزء آنتي‌اكسيدان در شرايط تنش اكسيداتيو براي داناليه‌لا كافي نمي‌باشد. انتقال به شرايط 1200/13 موجب كاهش در مقادير كلروفيل و بتاكاروتن در هر دو سويه شده و نشان مي‌دهد كه تيمار مزبور سبب وقوع تنش اكسيداتيو گرديده است. بنظر مي‌رسد كه IR-1 بيشتر تحت تاثير تنش سرما واقع شده در حاليكه Gh-U بيشتر حساس به نور شديد مي‌باشد. در شرايطي‌كه اندازه‌گيري مقدار فتوسنتز و تنفس سلول‌ها در دماي13 °C صورت گرفت، سرما سبب كاهش مقادير فتوسنتز خالص، فتوسنتز اشباع شده توسط فوتون‌ها، تابش اشباع كنندة فتوسنتز و مقدار تنفس در هر دو سويه گرديد. با اينحال، اين ‌مقادير درتمام تيمارها در‌IR-1 بالاتر از‌Gh-U مشاهده شدند. اين نتايج بيانگر وجود رابطه‌اي احتمالي ميان محتواي كلروفيلي و پاسخ آنتي‌اكسيداني در D. salina مي‌باشد.