تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : معصومه عبدلي سنجاني

دانشكده : علوم

استاد راهنما : دکتر حميدرضا معماريان

تاريخ دفاع : 10/3/85

رشته و گرايش : شيمي-آلي

استاد مشاور : دکتر ايرج محمدپوربلترک

سنتز و اكسايش نوري 1،4-دي هيدروپيريدين­هاي نامتقارن

چكيده

در اين تحقيق مشتقات جديدي از تركيبات 1،4-دي هيدروپيريدين هاي نامتقارن كه در موقعيت 3 داراي گروه كربواتوكسي و در موقعيت 5 داراي گروه استيل مي باشند سنتز گرديدند. سپس رفتار نوري اين تركيبات مطالعه گرديده و نتايج با اكسايش نوري 1،4-دي هيدروپيريدين هاي متقارن كتوني و استري مقايسه شد. همچنين تأثير حساس كننده­ها و امواج فراصوتي بر روي سرعت اكسايش نوري اين تركيبات بررسي شد. ساختارهاي بهينه اين تركيبات نيز با استفاده از روش هاي محاسباتي كامپيوتري تعيين گرديد.

نتايج حاصل از اكسايش نوري مستقيم 1،4-دي هيدروپيريدين ها نشان داد كه در مورد مشتقاتي كه داراي حالت تحريك شده سه تايي مي باشند، زمان اكسايش در جو آرگون نسبت به اكسيژن كاهش مي يابد، اما مشتقاتي كه داراي حالت تحريك شده يكتايي مي باشند زمان اكسايش در جو اكسيژن نسبت به آرگون كوتاهتر مي باشد. مقايسه زمان اكسايش نوري اين تركيبات با 1،4-دي هيدروپيريدين هاي متقارن نشان داد كه تركيبات 1،4-دي هيدروپيريدين نامتقارن نسبت به نور حساس تر بوده و زودتر اكسيد مي شوند.

اكسايش نوري غيرمستقيم اين تركيبات توسط حساس كننده هاي رزبنگال، متيلن بلو و تترافنيل پورفيرين در مقايسه با اكسايش نوري مستقيم از سرعت بيشتري برخوردار بود. در اكسايش نوري غير مستقيم، مولكول حساس كننده با تابش نور به حالت تحريك شده سه تايي تبديل شده و در اتمسفر اكسيژن از طريق انتقال انرژي، اكسيژن يكتايي را ايجاد مي نمايد كه در اكسايش اين تركيبات سهم بسزايي دارد.

تابش همزمان امواج فراصوتي و نور UV نيز باعث سريع تر شدن اكسايش نوري اين تركيبات مي شود، البته امواج فراصوتي نوع محصولات را تغيير نمي دهند.

ساختارهاي بهينه شده اين تركيبات كه توسط محاسبات كامپيوتري به دست آمد نشان داد كه در تمام 1،4- دي هيدروپيريدين هاي نامتقارن، حلقه دي هيدروپيريدين به شكل قايق پهن شده مي باشد و حلقه آريل در موقعيت 4 به صورت شبه محوري بالاي قايق قرار دارد. در بيشتر اين تركيبات گروه كربونيل استري نسبت به پيوند دوگانه در حلقه دي هيدروپيريدين به صورت سيس و گروه كربونيل كتوني به صورت ترانس وجود دارد.