تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : حسين مهرابي

دانشكده : علوم

استاد راهنما : دکتر حسين لقماني- دکتر مجيد ميرمحمدصادقي

تاريخ دفاع : 6/8/85

رشته و گرايش : شيمي-آلي

استاد مشاور : -

سنتز برخي مشتقات كتو متيل فنانتريدين و مطالعه واكنش‌پذيري آنها با عوامل الكتروفيلي و نوكلئوفيلي و بررسي پديده توتومري

چكيده

پديده توتومري در بسياري از تركيبات از جمله آلدهيدها، كتون‌ها و انامينون‌ها مشاهده شده است. اين پديده باعث بروز خواص جالبي در اين سري از تركيبات مي‌شود. در 2-كتومتيل‌كينولين‌ها تعادلات توتومري گوناگوني مشاهده شده است. در اين تحقيق به منظور بررسي اثر حلقه اضافي در موقعيت 3و4 حلقه كينوليني بر روي تعادلات توتومري، تركيبات 6-كتومتيل‌فنانتريدين از واكنش استرهاي آليفاتيك و آروماتيك با 6-متيل‌فنانتريدين در شرايط حرارتي و ريز‌موج تهيه شدند. اين تركيبات با روش‌هاي گوناگون طيف سنجي از جمله X-ray مورد مطالعه قرار گرفتند. با بررسي هاي انجام شده تنها فرم توتومري انامينوني براي كليه محصولات تشخيص داده شد.

در ادامه، با توجه به ساختار سيستم‌هاي انامينوني اين تركيبات كه قابليت واكنش‌دهندگي در چندين محل را دارند، از تركيبات 6-كتومتيل‌فنانتريدين سنتز شده در مرحله قبلي براي واكنش‌هاي متيله‌كردن، برومه‌كردن، آزودارشدن، نيتروزه كردن و كمپلكس شدن استفاده شد.

در واكنش متيله‌كردن با استفاده از معرف متيل يديد در نسبت‌هاي مولي متفاوت، مشتقات منو و دي متيله شده در موقعيت آلفا شناسايي شدند.

در واكنش برومه‌كردن بر روي يكي از مشتقات 6-كتومتيل‌فنانتريدين، در شرايط محلول برم و استيك اسيد گلاسيال محصول آلفا برم‌دار شده با فرم توتومري انامينون بدست آمد.

در واكنش آزودارشدن با استفاده از نمك فنيل دي آزونيوم كلرايد مشتقات جديد آزو-6-كتومتيل‌فنانتريدين سنتز گرديد. ساختار تركيبات سنتز شده با روش‌هاي مختلف طيف‌سنجي تعيين گرديد و يك فرم توتومري غالب تشخيص داده شد. اين فرم غالب كه هيدرازوايمين ناميده شد خود داراي دو فرم روتامري در محلول كلروفرم بود. اين ساختارها با استفاده از 15N NMR اثبات شده‌اند. همچنين اثر استخلاف X روي حلقه فنيل، بر روي ميزان فرم‌هاي روتامري بررسي شد.

در واكنش نيتروزه كردن با استفاده از معرف ايزوآميل‌نيتريت در حلال DMF محصولات با بازده‌هاي خوبي بدست آمدند. در اين روش موقعيت آلفا تنها به صورت گزينشي نيتروزودار شد و تركيبات حاصل به مشتقات اكسيم مربوطه نوآرايي كردند.

در واكنش كمپلكس شدن، قابليت كمپلكس دهندگي يكي از مشتقات 6- كتومتيل‌فنانتريدين با كاتيون مس (II) در حلال اتانول خشك مورد بررسي قرار گرفت و ديمر مربوطه شناسايي شد.

در نهايت براي سنتز مشتقات جديد فنانتريدين، واكنش 6-متيل‌فنانتريدين با دي اتيل فتالات بررسي شد و محصول با فرم توتومري انامينون شناسايي شد. همچنين از واكنش 6-متيل‌فنانتريدين با مقدار اضافي اتيل برمو استات، دو تركيب ايزومري جديد جداسازي و با روش‌هاي مختلف طيف‌سنجي از جمله NMR دوبعدي از يكديگر تشخيص داده شدند.