تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 1/2/82

رشته و گرايش : شيمي-تجزيه

استاد مشاور : -

نام و نام خانوادگي : اکبر ملک پور

دانشكده : علوم

استاد راهنما : دکتر حسين فقيهيان-دکتر محمد قنادي

جداسازي، تغليظ و تثبيت 131I و 99Mo حاصل از شكافت هسته اي اورانيوم طبيعي به وسيله زئوليت ها و با استفاده از روش γ اسپكتروسكوپي

چكيده

99Mo و 131I از مهمترين راديونوکليدهاي مورد استفاده در پزشکي هستهاي هستند. که معمولاً به روش فعال سازي نوتروني و يا شکافت هسته اي توليد مي شوند. در روش شکافت اين راديونوکليدها با اکتيويته ويژة بالا و بازدة مناسب توليد مي شوند. جداسازي و يا تغليظ اين راديونوکليدها به روشهاي مختلف انجام مي شود که يکي از آنها استفاده از زئوليت ها است. زئوليت ها در برابر حرارت و پرتوهاي راديواکتيو مقاوم بوده و قادر به تبادل کاتيون ها هستند اما به طور طبيعي تمايل چنداني به جذب آنيونها ندارند.

در اين کار دو نمونه زئوليت، از مناطق آبسرد دماوند (ZA) و حسن آباد قم (ZH)، شناسايي و تعيين ساختار شدکه به ترتيب کلينوپتيلوليت و ناتروليت تشخيص داده شدند. براي اصلاح آنها از دو روش استفاده شد. ابتدا فرم هاي کاتيوني مختلف تهيه و توانايي آنها براي جذب راديونوکليدهاي 99Mo و 131I در سيستم هاي ناپيوسته و پيوسته مطالعه و تاثير پارامترهاي مختلف، بررسي شد. براي موليبدات فرم هاي نقره، سرب و کادميم و براي يديد فرم هاي نقره، سرب و تاليم از ZA بيشترين مقادير جذب را نشان دادند. مکانيسم جذب تشکيل رسوب بر سطح زئوليت ها تشخيص داده شد. مقادير KSP و واجذب كاتيون‏ها در ميزان جذب موثر مي باشد. جذب توسط فرم هاي اصلاح شده از ZH، ناچيز است. در روش دوم از فرم هاي اصلاح شدة زئوليت ها با سورفکتانت ها استفاده شد. زئوليت ها با استفاده از چندين سورفکتانت در غلظت هاي پايين تر و بالاتر از CMC اثر داده شد و توانايي جذب آنها براي آنيون هاي موليبدات و يديد بررسي شد. ميزان جذب توسط فرم‏هاي سورفکتانتي (SMZ) از ZA، ده‏ها برابر نسبت به فرم‏هاي اوليه افزايش مي‏يابد. مکانيسم جذب به اين روش تشکيل لاية دوگانة سورفکتانتي بر سطح زئوليت و فرايند تبادل يون تشخيص داده شد. در اين روش‏ها نيز ZH، مقادير جذب بسيار کمتري نسبت به ZA نشان داد. براساس نتايج مشخص شد که: 1- فرم‏هاي اصلاح‏شدة يوني مقادير جذب بسيار بيشتري نسبت به SMZ ها دارند چون در فرم هاي سورفکتانتي فقط از جايگاه‏هاي سطحي زئوليت استفاده مي‏شود. 2- SMZ ‏ها سينتيک سريع‏تري داشته و در محيط‏هاي باز واجذب‏هاي بيشتري دارند. 3- چون فرم‏هاي اصلاح‏شدة يوني پايداري حرارتي بالايي دارند براي فراينــد شيشه‏اي‏کردن و تثبيت راديونوکليدهاي موليبــدن و يد مناسب‏تر مي‏باشند.