تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 29/10/82

رشته و گرايش : جامعه شناسي

استاد مشاور : دکتر علي اصغر مقدس

نام و نام خانوادگي : محمدسلمان قائمي زاده

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر صمد کلانتري

مطالعه تحرك اجتماعي در شهر همدان

چكيده

موقعيتهاي اجتماعي و شغلي چگونه در اختيار افراد قرار مي‌گيرد؟ آيا همه افراد جامعه فرصتهاي يكساني براي دستيابي به موقعيتهاي بالا و پائين دارند؟ با توجه به اين مسايل شناخت منابعي كه براي دسترسي به موقعيتهاي اجتماعي ضروري است، اهميت خاصي پيدا مي‌كند، آيا اين امتيازها از خانواده فرد به ارث رسيده است؟ يا از طريق تلاش فردي يا استعداد و شايستگي كسب مي‌شود؟ آيا سياستهاي كلان دولت، صنعتي شدن، رشد جمعيت شهر نشين، … فرصتهايي را براي افراد پيش آورده است يا خير؟ وضعيت تحرك اجتماعي صعودي، نزولي، افقي چگونه است؟ از طرفي گسترش آموزشي ابتدايي تا عالي در ايران آيا منجر به كاهش نابرابريهاي اجتماعي شده است يا تأثيري دركاهش نابرابريهاي اجتماعي نداشته است؟

جامعه آماري تحقيق حاضر, كليه رؤساي خانوار (شاغل و بيكار جوياي كار) ساكن در محدوده شهر همدان در سال 1381 مي باشد. روش تحقيق پيمايشي است. اطلاعات موردنياز از طريق پرسشنامه و با مراجعه به نمونه هاي انتخاب شده تكميل گرديده است. براي تجزيه و تحليل داده‌ها از جداول تحرك اجتماعي به همراه آزمونهاي آماري و تحليلهاي رگرسيوني استفاده شده است.

اين تحقيق در چارچوبهاي نظري تأكيد كننده بر پايگاه اجتماعي و طبقه اجتماعي انجام يافته است. بنابراين تحرك شغلي و تحرك طبقاتي و همچنين عوامل مؤثر بر تحرك مورد مطالعه قرار گرفته است.

نتايج تحقيق حاضر نشان مي دهد, تحرك شغلي از عموميت برخوردار است, اما تحرك طبقاتي محدود مي باشد و طبقات به سوي ساخت يافتگي پيش مي روند.