تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 29/7/83

رشته و گرايش : جغرافياي انساني - برنامه ريزي شهري

استاد مشاور : دکتر جمال محمدي

نام و نام خانوادگي : حسن حکمت نيا

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمود هدايت-دکتر علي زنگي آبادي

برنامه ريزي فضايي توسعه پايدار شهر يزد

چكيده

اين پژوهش جستاري است دربارة برنامه‌ريزي فضايي توسعه پايدار شهر يزد كه از نه فصل تشكيل شده است. در فصل اول به طرح تحقيق، بيان مسئله، اهداف، فرضيات، متدولوژي اشاره شده است. فصل دوم به نظريات توسعه پايدار شهر از ديدگاه انديشمندان و صاحب‌نظران پرداخته است. فصل سوم به عوامل بسترساز توسعه پايدار مي‌پردازد. فصل چهارم به عوامل جمعيتي شهر يزد و ساختار اجتماعي، جعيتي در شاخص‌هاي مختلف اشاره مي‌كند. فصل پنجم به مسائل اقتصادي، نيروي انساني، اشتغال و بيكاري مي‌پردازد. فصل ششم سير تحولات فيزيكي شهر يزد را در دوره‌هاي مختلف تاريخ مورد بحث قرار داده است. فصل هفتم به شاخص‌ها، تكنيك‌ها و عوامل محاسبه شده از طريق تحليل عاملي اشاره شده است. فصل هشتم رتبه‌بندي محله‌هاي شهر يزد در عوامل مختلف و در نهايت در شاخص‌هاي تلفيقي مورد بحث قرار گرفته و در فصل نهم به آزمون فرضيه‌ها، اولويت توسعه، محله‌هاي شهر يزد، برنامه‌ريزي و راهبردها اشاره شده است. روش تحقيق «كاربردي ـ توسعه‌اي» و روش بررسي «توصيفي‌ - تحليلي‌» مي‌باشد. در اين روش ازمدل‌هاي‌ كمي‌ و نرم‌افزارهاي‌ رايانه‌اي‌ استفاده‌ شده‌ است‌. جامعه آماري اين تحقيق شامل 45 محله همراه با 3 منطقه و 9 ناحيه مي‌شود. بنا به بررسي‌هاي‌ انجام شده‌، محله‌هاي ‌صفائيه‌ و كشتارگاه‌ به‌ ترتيب‌ ‌ پايدارترين‌ و ناپايدارترين‌ محله‌ها‌ شناخته‌ شده‌اند. درمجموع‌ از 45 محله‌، 4 محله‌ پايدار، 28 محله‌ نيمه‌ پايدار و13 محله‌ ناپايدار شناخته شده‌اند. محله‌هاي ‌پايدار در حومه‌ شهر، با گسترش‌ شتابان‌ شهرنشيني‌ با سكونت‌ اقشار ثروتمند و مرفع شكل‌گرفته‌ است‌. در اين‌ محله‌ها‌ دسترسي‌ به‌ خدمات‌ در زمينه‌هاي‌ مختلف‌ مناسب‌، مساكن‌ استاندارد و امكانات‌ زندگي‌ فراهم‌ است‌. در حالي‌ كه‌ در محله‌هاي‌ ناپايدار كه‌ اكثر در محدوده‌ بافت‌ قديم‌ شهروحاشيه‌ آن‌ واقع‌ شده‌اند، عدم‌ تطابق‌ افزايش‌ جمعيت‌ بانيازهاي‌ خدماتي‌ و اكولوژيكي‌، مساكن‌غيراستاندارد، كوچه‌هاي‌ تنگ‌ و باريك‌ و كمبود فضاهاي‌ باز و سبز بر ميزان‌ ناپايداري‌ شدت‌بخشيده‌ است‌. بنابراين‌ نيل‌ به‌ توسعه‌ پايدار در اكثر محله‌ها‌ي شهر يزد تنها با به كارگيري‌ نقاط‌ قوت‌ و كنار گذاشتن نقاط ضعف امكان‌پذير است. درغير اين‌ صورت‌ نه‌تنها بازده‌ پايداري‌ محله‌ها‌ ارتقاء نمي‌يابد بلكه‌ روز به‌ روز كاهش‌ مي‌يابد.

واژگان‌ كليدي‌: سطوح‌ پايداري‌، محلات‌، شهر يزد