تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : محمدعلي زکي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مهدي اديبي سده-دکتر بهجت يزدخواستي

تاريخ دفاع : 1/3/84

رشته و گرايش : جامعه شناسي

استاد مشاور : دکتر رسول رباني خوراسگاني

بررسي جامعه شناختي اثربخشي سازماني آموزش وپرورش درايران (مورد:دبيرستانهاي دخترانه و پسرانه دولتي شهراصفهان 83-1382)

چكيده

اثر بخشي‌ سازماني‌ موضوعي‌ اصلي‌ در نظريه هاي سازماني‌ است‌ و يكي از ملاكهاي ارزيابي عملكرد سازماني محسوب مي شود. با توجه‌ به‌ اهميت‌ و نقش‌آموزش‌ و پرورش‌ در جامعه،‌ تحقيق‌ حاضر سعي در تحليل‌ اثر بخشي‌ سازماني‌ مدارس‌ خواهد داشت‌.

توجه‌ پژوهش‌ توجه‌ به‌ رويكردي تركيبي‌ (كسب هدف/منابع سيستم)جهت‌ تعريف‌، نظريه‌ و تحقيق‌ اثر بخشي‌ سازماني‌ مدرسه‌دارد‌. در اين‌ راستا از مدل‌ نظري‌ كاركردهاي چهارگانه‌ضروري‌ نظام‌ اجتماعي‌ پارسونز (AGIL) استفاده‌ خواهد شد. با مرور نظريات‌ چهارگانه(كسب هدف،تامين منابع سيستم،فرآينددروني وارزشهاي چندگانه) و تحقيقات‌ داخلي و خارجي ‌انجام‌ شده‌ مولفه‌هاي‌ چهارگانه‌ پارسونزي‌ اثر بخشي‌ مدرسه‌ شامل‌ نوآوري‌ (A)، تعهد سازماني، (G)رضايت‌ شغلي‌ (I) و سلامت‌ سازماني‌ (روحيه‌) (L) در نظر بوده است. روش‌ تحقيق‌ پيمايشي‌ و ابزارتحقيق‌ متكي‌ بر چهار بعد مذكور‌ از پرسشنامه‌هاي‌ استاندارد معتبر استفاده‌ ‌شده. عمده‌ تلاش‌تحقيق‌ آزمون‌ مدل‌ AGIL پارسونز جهت‌ تحليل‌ اثر بخشي‌ سازماني‌ مدرسه‌ در سطح‌ معلمان‌ است‌و علاوه‌ بر آن‌ سعي‌ در بررسي‌ موضوع‌ در ميان‌ مدارس‌ دخترانه‌ و پسرانه‌ و هم‌ چنين‌ نواحي‌ پنجگانه‌شهر اصفهان‌ بوده است ‌. تحقيق‌ حاضر مطالعه‌ موردي معلمان‌ دبيرستانهاي‌ دولتي‌ دخترانه‌ و پسرانه‌نواحي‌ پنجگانه‌ شهر اصفهان‌ در سال‌ تحصيلي‌ 83-1382 درنظرگرفته شده است.

پس‌ از جمع‌ آوري‌ اطلاعات،جهت‌ كدبندي‌ و تحليل‌هاي‌ آماري‌ از برنامه‌ كامپيوتري‌ SPSS.11 درمحيط‌ Windows استفاده‌ شده. روش‌هاي آماري‌ شامل‌ تحليل‌ يك‌ متغيره‌ (شاخص‌هاي‌ آمارتوصيفي‌)، دو متغيره‌ (آماره آزمون‌t ، ضريب‌ همبستگي‌ r پيرسون،‌ تحليل‌ واريانس‌ يك‌ راهه‌) و تحليل‌چند متغيره‌ (تحليل‌ واريانس دوراهه ،تحليل رگرسيون چندگانه،تحليل عاملي وتحليل مميزي‌) لحاظ گرديده است.

نتايج تحقيق نشان داده كه ميزان اثربخشي سازماني مدارس شهراصفهان وهم چنين هركدام ازچهارمولفه اثربخشي به ميزان زياد،ارزيابي شده اند.ميزان اثربخشي سازماني مدارس دخترانه بيشترازمدارس پسرانه بود.ميزان اثربخشي مدارس شهراصفهان درنواحي پنجگانه آموزشي يكسان بوده وتفاوت معناداري بين نواحي آموزشي وجودنداشته است.

چهارمولفه اثربخشي سازماني مدارس(شامل نوآوري،تعهدسازماني،رضايت شعلي وسلامت سازماني)روابط معناداري بايكديگرداشته ودريك عامل قابل تقليل بوده اندكه آن عامل شاخص اثربخشي مدرسه ناميده شده است.

تحليل مميزي بيانگرآن است كه ازميان چهارمولفه اثربخشي،عامل تمايزوتفاوت بين مدارس دخترانه وپسرانه،مولفه تعهدسازماني بوده.

آزمون مدل پارسونزمعرف آن بوده كه بيشترين اثربخشي مدارس درمرتبه اول اهميت مربوط به نوآوري ومولفه هاي سلامت سازماني(روحيه)ورضايت شغلي درمراتب دوم وسوم قرارداشته وكمترين ميزان اثربخشي مدارس ازآن مولفه تعهدسازماني به دست آمده است.

نتايج كاربردي تحقيق معرف افزايش توجه به اثربخشي مدارس پسرانه بوده وازسوئي ديگر،ضرورت توجه به افزايش تعهدسازماني چه درمدارس پسرانه وچه درمدارس دخترانه مشهودبوده است.