تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 29/6/78

رشته و گرايش : جغرافياي انساني - برنامه ريزي شهري

استاد مشاور : دکتر ايران غازي

نام و نام خانوادگي : حسن بيک محمدي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر سيروس شفقي-دکتر احمد مجتهدي

تحليل جغرافيايي تحول جمعيت استان اصفهان و آثار آن بر نظام شبکه شهري

چكيده

جمعيت استان اصفهان كه در سال 1335 معادل 5/1 ميليون نفر بوده در سال 1375 به 9/3 ميليون نفر رسيده و در اين مدت از رشدي معادل 4/2 درصد برخوردار بوده است. در اين فاصله نسبت جمعيت شهري كه از 38 درصد به 5/74 درصد افزايش يافته و تعداد مراكز شهري آن از 18 به 60 نقطه شهري رسيده است.

در دهه‏هاي گذشته در اين استان هماهنگ با كل نظام ايران بر اثر تمركز سرمايه و تراكم منابع و امكانات (به ويژه در مركز استان) رشد شتابان شهرنشيني ادامه داشته و شبكه شهري آن در جهت تمركزگرايي و تسلط تك شهري هدايت گرديده است و تفاوت فاحش كمي و كيفي و عملكردي بين شهر اصفهان با شهرهاي متوسط و كوچك استان بيش از پيش ظاهر شده است. اين شهر با داشتــــن 5/43 درصد از جمعيت شهري استان در 1375 در قالب «نخست شهر» استان نقش غالب خود را نشان داده و در حال حاضر همه شاخص‏هاي جغرافيايي، اجتماعي، اقتصادي،‌سياسي،‌فرهنگي و.... به سود مراكز استان و به زيان كانونهاي زيستي كوچك آن است. ضمن اينكه تمركز جمعيت در كلان شهر منطقه يعني اصفهان براي اين شهر مشكلات فراوان اجتماعي و فرهنگي از جمله مشكل مسكن، گراني زمين، اجاره خانه، نارسائي در خدمات و بالاخره طيف گسترده‏اي از آلودگيهاي زيست محيطي را به دنبال داشته است.

هدف اين نوشته ارائه تصويري از تغييرات جمعيت استان در سالهاي گذشته و اثرات آن بر نظام نامتعادل توسعه مراكز شهري، تمركز گرايي و تسلط تك شهري در نظام شهري استان به منظور سامان دهي فضايي مراكز شهري و توزيع متعادل جغرافيايي جمعيت متناسب با امكانات و محدوديت‏ها و مزيت‏هاي نسبي هر منطقه و با توجه به سياستهاي آمايش سرزمين و اصلاح توسعه فضايي كانون‏هاي شهري آن است و تمركز گرايي از شهر و منطقه اصفهان و توجه به شهرهاي كوچك و متوسط استان مهمترين رهيافتهاي اين رساله است.