تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 2/10/77

رشته و گرايش : جغرافياي انساني - برنامه ريزي شهري

استاد مشاور : دکتر حسن حسيني ابري-دکتر محمدحسين رامشت

نام و نام خانوادگي : مسعود توفيقي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر سيروس شفقي

بررسي روابط مادر شهر مشهد با پيرامون 

« مطالعه موردي : منطقه طرقبه »

چكيده

مادر شهرها در پيرامون خود جرياني از انتقال مازاد اقتصادي و تعامل اجتماعي را ايجاد مي‏نمايند كه بر گرفته از شدت و نحوه جريانات مي‏باشد در اين راستا مادر شهرها به سود خود و بر حسب نياز و پويايي تعاملات كه از گستره عواملي چون صرفه جويي در مقياس ـ بهره‏وري نيروي كار و سرمايه – امنيت اقتصادي – سطح رفاه و عقلانيت اجتماعي و نظاير آن بر مي‏خيزد سعي مي‏نمايند هر آنچه را كه تأثيري بر رانت طلبي آنها دارد سازماندهي و به سود خود تمام كنند.

نتايج چنين نوعي از سازماندهي بالاخص در هنگام تلاقي شبكه‏ها، گره‏ها در سطوح و سلسله مراتب مختلف و بر مبناي پخش جريانات به صورت متفاوت بلوغ مادر شهر را در حاشيه و پيرامون به نمايش مي‏گذارد و شرايط نويني را مي‏آفريند كه مراحل آن مي‏تواند تا حدودي انطباق لازم را با مراحل نظريه فريدمن بيابد.

مادر شهر مشهد بر كنار از چنين تحولاتي نيست. اين مادر شهر كه شرايط ويژه و استثنايي را به دليل همجواري با كشورهاي مستقل آسياي ميانه و ابعاد انحصاري يك شهر متنفذ در نيمه شرقي كشور در اختيار دارد توانسته است با تسلط بر پيرامون خود و درآمدهاي سرشار موقوفات و خدمات يك شهر مذهبي، سلطه بلا منازعي را اعمال كند. بررسي اين شرايط و نحوه ارتباط با پيرامون بر مبناي مطالعه موردي كه در اين پايان نامه منطقه طرقبه انتخاب گرديده است به روشن شدن ابعاد اين روابط و نحوه سازماندهي پيرامون كمك وافري مي‏نمايد و بدين جهت اهميت يك پژوهش عميق را ضــروري مي‎‏سازد.

اين پايان نامه با توجه به اين ضرورت روش تحقيق تحليلي را با استفاده از مجموعه‏اي متغيرهاي كمي و كيفي مد نظر قرار داده و ضمن طراحي چندين نوع پرسشنامه و انجام مصاحبه و تحليل اطلاعات با روش SPSS و استفاده از نرم‏افزار HG به نتايج و پيشنهادات مشخصي دست يافته كه زماني 3 ساله را پژوهشگر مصروف آن نموده است.

مهمترين يافته اين پايان نامه را مي‏توان در تحليل جريان سرمايه و بازآفريني پديده‏هاي جغرافيايي جديد،‌متنوع،‌معتبر و متداوم منتج از آن دانست كه پيرامون را از نظر كاربري اراضي، مكاني يابي گردشگاهها و چشم انداز براي توسعه گذاران اوقات فراغت و تأسيسات مورد نياز آن، بنگاههاي اقتصادي ( صنعتي، كشاورزي، خدماتي) و نظاير آن كاملاً متحول نموده و ابعاد جديدي به آن داده است.