تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 16/1/79

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر محمد فشارکي-دکتر مهدي دهباشي

نام و نام خانوادگي : محسن محمدي عقدا

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر سيد مهدي نوريان

تصحيح و شرح جواهرالاسرار (بخش كلام شعرا ) « شيخ آذري اسفرايني (م.866) »

چكيده

شيخ آذري اسفرايني طوسي ، شاعر ، عارف و پارسي گوي شيعي دوره تيموري است . نسبت او به سربداران بيهق مي‏رسد . وي در مدت 82 سال عمر خويش آثار مختلفي به نظم و نثر تأليف كرد . كتاب منثور و دايره المعارف گونه وي جواهر الاسرار ،‌ نوشته 840 هـ . ق است . اين كتاب در چهار باب فراهم شده است . باب اول اسرار حروف مقطعه قرآن ،‌ باب دوم اسرار احاديث نبوي ، باب سوم اسرار كلام مشايخ ، باب چهارم اسرار كلام شعرا.

رساله حاضر وظيفه تصحيح و شرح باب چهارم اين كتاب را به عهده دارد . اين باب در ده فصل به سامان رسيده است . و به شرح برخي ابيات قصايد مشهوري همانند قصيده ترسائيه خاقاني ، قصيده نونيه ابوالمفاخر رازي و فصايد مشكل انوري و غزليات حافظ ، كمال خجندي و ديگر غزلسرايان و مثنوي هاي نظامي و برخي معماها پرداخته است . اينجانب با تهيه كردن شش نسخه خطي ( اقدم نسخ قرن دهم) و يك نسخه چاپي ( منتخب جواهرالاسرار) آن را به صورت التقاطي تصحيح كرده‏ام و تعليقات مفصلي در نشاني آيات ، مأخذ احاديث ، اشعار ، اقوال ، منابع مؤلف ، ترجمه جملات عربي ،‌ اعراب گذاري متن و شرح اصطلاحات و لغات آن نوشته‏ام در پايان فهرستهاي متعددي براي استفاده بهتر و كاملتر از متن كتاب تهيه كرده‏ام.

اين رساله در 66 صفحه مقدمه ( مشتمل بر معرفي شيخ و آثار و سفرها و كتاب شناسي وي) 170 صفحه متن ، 200 صفحه تعليقات و فهرست‏ها فراهم شده است.