تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : رضا دهقاني

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مرتضي نورائي- دکتر حسين ميرجعفري

تاريخ دفاع : 9/6/87

رشته و گرايش : تاريخ- ايران دوره اسلامي

استاد مشاور : دکتر اصغر فروغي ابري

روابط ايران و عثماني از انقلاب مشروطيت ايران تا پايان جنگ جهاني اول (1336- 1324 ق)

چكيده

ايران و عثماني به سبب نزديکي جغرافيايي،پيوندهاي مشترک ديني تاريخي،مشابهت هاي فرهنگي همواره ارتباطات تنگاتنگ و ممتدي در ابعاد سياسي ـ اجتماعي و فرهنگي و اقتصادي با يکديگر داشته اندو هميشه از تحولات يکديگر تأثير متقابل پذيرفته اند. نقطه عطف اين روابط ظهور انقلابهاي مشروطة عثماني(1293ق/ 1876م) و ايران (1324ق/ 1906م) و استقرار حکومت قانون و مجلس در اين کشورها و در نهايت درگيري مستقيم آنها در جنگ جهاني اول است.چنين حوادثي که در پيوند با پديده هاي مدني دنياي غرب است، ضرورت پرداختن به روابط ايران و عثماني را در اين برهة تاريخي که مي توان از آن به عصر مشروطه(1324/1336ق-1906/1918م) تعبير کرد، مسجل مي سازد دوره مذکور که موضوع پايان نامه حاضر است به لحاظ همزماني با حوادث مشروطه، مسائل مرزي و انعقادپروتکل هاي تهران(1329ق/ 1911م)و استانبول(1331ق/ 1913م)، تأثير متقابل مشروطه خواهان ايران و عثماني بر يکديگر به ويژه حضور برخي نخبگان و تجار ايراني در استانبول و حوادث جنگ جهاني اول شايستة دقت و تأمل بسيار است.

لذا پايان نامه حاضر مي کوشد با استناد به اسناد و منابع اصيل به تحليل و تبيين روابط ايران و عثماني در فاصلة سالهاي (1336 ـ 1324ق) در ابعاد سياسي ـ اجتماعي، فرهنگي و روشنفکري بپردازد؛ضمن اينکه از تحولات و دسته بندي قدرتهاي جهاني آن روز و تأثير آن بر روابط مذکور غفلت نمي ورزد.از جنبة مبحث نظري، پژوهش حاضر روابط ايران و عثماني را در چارچوب نظرية «روابط شرقي ـ اسلامي » بررسي و تحليل مي کند.مقوله نظري روابط شرقي ـ اسلامي برآن است تا با تعريف ايستارها و الگوهاي برآمده از بطن روابط ايران و عثماني به ترسيم چارچوب و ساختاراين روابط در قالب دو دوره تاريخي «واگرايي ساختاري» و «همگرايي متنزل» بپردازد.

کليد واژه: ايران، عثماني، عصر مشروطه خواهي 1324/1336ق، روابط خارجي، روابط شرقي- اسلامي