تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : عبدالناصر نظرياني

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمد فشارکي- دکتر طاهره خوشحال

تاريخ دفاع : 29/7/86

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر مهدي تدين

تاثير امور سياسي و اجتماعي بر عرفان و تصوف تا قرن ششم

چكيده

تأثير تحولات سياسي و اجتماعي در روند حرکتي جامعه و عناصر دخيل در آن، امري مسلم و انکار ناپذير است، اما شکل و ميزان اين تأثير و تأثر ، موضوعي است که نياز به مطالعه و تحقيق دارد.

تصوف و عرفان در تاريخ ادبيات ايران پس از اسلام به عنوان پديده يي مهم شناخته مي شود که از زمان ظهور تا به امروز، حضور خود را در عرصه هاي مختلف نشان داده و در بسياري از موارد در مواجهه با حوادث و پيشآمدها، و متأثر از آنها، واکنش هاي مثبت از خود نشان داده است.

در اين رساله، موضوع پيدايش و سير تصوف تا پايان قرن ششم و تأثير پذيري آن از حوادث و تحولات اجتماعي و سياسي، مورد بررسي قرار گرفته و تلاش شده است تا ارتباط و تناسب ميان آن مسائل و رفتار عارفان روشن گردد.

نتايج حاصل از اين پژوهش نشان مي دهد که مسائل سياسي و تحولات اجتماعي، در ظهور تصوف و سير آن، موثّّر بوده است و بسياري از رفتارهاي عارفان از قبيل: زهد و گوشه نشيني، روي آوردن به فقر، محبت، تأليف کتاب، پوشيده گويي، انتقاد، دربارگريزي و استفاده از شعر و حکايت و طنز، واکنش هايي است که در برابر حوادث اجتماعي و دگرگوني هاي سياسي ، و متناسب با شرايط خاص، از خود بروز داده اند.

کليد واژه ها: تصوف، عرفان، اجتماعي، سياسي، تحوّل، تأثير.