تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : سيد غلامرضا دوازده امامي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مرتضي نورائي- دکتر مرتضي دهقان نژاد

تاريخ دفاع : 20/9/87

رشته و گرايش : تاريخ- ايران دوره اسلامي

استاد مشاور : دکتر لقمان دهقان نيري

تحليل تطبيقي کارکرد نخبگان و مسأله تجدد در عهد ناصري و ميجي– ژاپن در نيمه دوم قرن نوزدهم

چكيده

مسأله تجدد و نوسازي و بررسي موانع رشد يکي از دغدغه هاي ديرينه در سده هاي اخير است. بسياري از نظريه ها و نظريه پردازان از جنبه هاي مختلف به مسأله نوسازي و تجدد نظر افکنده اند. بعضي مانع را در عوامل دروني يافته اند و بر باورها و آيين ها و معتقدات تاخته اند و آن را معارض با هر نوع نو شدن و تغيير دانسته اند. بعضي ديگر به فرافکني و بيگانه ستيزي و نقش بيروني يعني محيط بين المللي و عامل استعمار اشاره داشته اند. عده اي براي نو شدن به نوسازي نظامي و جماعتي به نهادهاي مدني مسايلي چون مشارکت مردم در قدرت و پارلمان، گروهي صنعتي شدن و استفاده از تکنولوژي ، تعدادي جايگزيني مرام و باور و حتي خط و کتابت را با نمونه هاي غربي تجويز کرده اند. در اين فرآيند تغيير و سمت يافتن به سوي نو شدن و تجدد، نقش نخبگان چيست؟ چه عواملي در کارکرد نخبگان تأثير دارد؟ آيا با مقايسه و مطابقت با يک الگوي موفق در نوسازي و تجدد همانند ژاپن در عصر ميجي مي توان به نقش نخبگان خودي و عدم موفقيت آن پرداخت؟ به بعبارت ديگر چرا کارکرد نخبگان در عصر ميجي و ژاپن، در تعامل با مسأله تجدد با نخبگان ايران در عهد ناصري متفاوت بوده است؟ چه عواملي در اين کارکرد متفاوت داراي نقش بوده است؟ نوشته حاضر در پي آن است که در يک رويکرد تاريخي و با واکاوي در پيشينه دو کشور ايران و ژاپن به نقش نخبگان در فرآيند. نوسازي و مواجهه با تجدد و عوامل دخيل در آن در عصر ناصري و ميجي يعني نيمه دوم قرن نوزدهم بپردازد.

کليد واژه: تجدد ، نخبگان، ميجي ، موقعيت جغرافيايي