تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : سيروس احمدي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر صمد کلانتري-دکتر مهدي اديبي

تاريخ دفاع : 16/9/84

رشته و گرايش : جامعه شناسي

استاد مشاور : دکتر رسول رباني خوراسگاني

بررسى بي تفاوتي در روابط اجتماعي و علل و عوامل موثر بر آن

چكيده

درفرآيند زندگي اجتماعي روزمره، يك سري وضعيت هاي اضطراري (گرفتاري و دردسر) ناگهاني اتفاق مي افتندكه طي آن بشدت به كمك و ياري ديگران ( شاهدان ) نياز مي شود تا مشكل مرتفع گردد. اما در هنگام وقوع اين گونه حالت هاي اضطراري واكنش بسياري از شاهدان ، بي تفاوتي است. هدف از پژوهش حاضر اولاً تعيين نسبت بي تفاوتي در روابط روزمره اجتماعي و ثانياً بررسي ارتباط آن با متغيرهاي همدلي، مسئوليت پذيري اجتماعي و تحليل هزينه ـ پاداش مادي است. اين پژوهش با استفاده از روش پيمايش علي ـ مقايسه اي ودر طي دو مرحله انجام شده است . در مرحله اول به كمك دو نفر همدست ،‌ يك صحنه اضطراري ساختگي ايجاد و برحسب عكس العمل هايي كه آزمودني ها به اين صحنه اضطراري نشان دادند، درقالب دوگروه بي تفاوت و نوعدوست تقسيم بندي شدند.در مرحله دوم پژوهش، پرسشگران به همان افراد مراجعه و اطلاعات مورد نياز را جمع آوري كردند. واحد نمونه گيري در اين پژوهش خانه ها بوده اند و با استفاده از روش نمونه گيري تصادفي چند مرحله اي به 384 خانه در نقاط مختلف شهر شيراز مراجعه شده است. ابزار سنجش ، پرسشنامه اي 39 سئوالي و پژوهشگر ساخته بودكه جهت سنجش متغيرهاي مستقل ، با استفاده از مقياس پنج بخشي ليكرت، طراحي شده بود. اين پرسشنامه با استفاده از تحليل عاملي تعيين اعتبار سازه اي گرديدكه طي آن با حذف 5 سئوال كه بر روي هيچ عاملي بار نداشتند تعداد سئوالات آن به 34 سئوال تقليل يافت.همساني دروني مولفه هاي هرسازه وكل پرسشنامه نيز به روش آلفا كرانباخ مورد سنجش قرار گرفت كه ضريب آن براي مولفه هاي اين سه سازه از 59/0 تا 86/0 متغير و براي كل پرسشنامه 74/0 بود.نتايج حاصل از اين پژوهش نشان داد اولاً در مواجهه با وضعيت هاي اضطراري روزمره زندگي اجتماعي 7/24 درصد شهروندان بي تفاوت و 3/75 نوعدوست و اند . بعلاوه گروه بي تفاوت در مقايسه با گروه نوعدوست داراي همدلي كمتر ، مسئوليت پذيري اجتماعي كمتر و تحليل هزينه ـ پاداش مادي بيشتر است. يافته هاي اين پژوهش با توجه به نتايج ديگر مطالعات و تحقيقات مورد بحث و بررسي قرار گرفته و نشان داده شده است كه با افزايش همدلي ، بالا بردن حس مسئوليت پذيري اجتماعي و كاهش تحليل هزينه – پاداش مادي مي توان بي تفاوتي را كاهش و نوعدوستي را افزايش داد.