تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : سيد عليرضا افشاني

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر فروغ السادات عريضي- دکتر وحيد قاسمي

تاريخ دفاع : 22/6/85

رشته و گرايش : جامعه شناسي

استاد مشاور : دکتر نصراله پورافکاري

تبيين جامعه‌شناختي گرايش به خرافات در ايران «مطالعه موردي: شهرهاي اهواز، اصفهان و ايلام»

چكيده

هدف اين تحقيق، شناسايي ميزان گرايش به خرافات در شهرهاي اصفهان، اهواز و ايلام و بررسي رابطه متغيرهاي اجتماعي مختلفي نظير ميزان تحصيلات، سن، جنسيت، ميزان دينداري، ميزان تقديرگرايي، ميزان نوگرايي، ميزان استفاده از وسايل ارتباط جمعي و پايگاه اقتصادي - اجتماعي با ميزان گرايش به خرافات است. اين تحقيق از نوع پيمايش بوده كه طي آن با 869 نفر از شهروندان 15 ساله و بيشتر شهرهاي مذكور مصاحبه شده است. با توجه به پراكندگي متغير اصلي تحقيق در پيش‌آزمون انجام شده در اين سه شهر و سطح اطمينان 95 درصد، حجم نمونه براي شهر اصفهان 308 نفر، شهر اهواز 383 نفر و شهر ايلام 178 نفر محاسبه شد. از جمله نتايج اين تحقيق مي‌توان به اين موارد اشاره کرد: ميانگين گرايش به خرافات در شهر اصفهان كمتر از شهر اهواز مي‌باشد. همچنين ميانگين گرايش به خرافات زنان بيش از مردان است در حاليكه بين افراد مجرد و متأهل از اين نظر، تفاوت معني‌داري وجود ندارد. از ديگر نتايج اين تحقيق مي‌توان به معني‌دار و مستقيم بودن رابطه متغيرهاي تقديرگرايي و دينداري با گرايش به خرافات اشاره كرد، ضمن اينكه رابطه متغيرهاي تحصيلات، استفاده از وسايل ارتباط جمعي، نوگرايي، پايگاه اقتصادي – اجتماعي با گرايش به خرافات معكوس و معني‌دار بوده است. از مجموع متغيرهاي وارد شده در معادله رگرسيون، تقديرگرايي، جنسيت و پايگاه اقتصادي – اجتماعي بيشترين تأثير را بر گرايش به خرافات داشته‌اند.

واژگان كليدي: خرافه (Superstition)، دينداري (Religiousness)، پايگاه اجتماعي - اقتصادي (Socioeconomic Status)، نوگرايي(Modernism) تقديرگرايي (Fatalism)، وسايل ارتباط جمعي(Mass Media).