تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : عباسعلي آروين

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر جواد خوشحال- دکتر ايران غازي

تاريخ دفاع : 16/12/84

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-اقليم شناسي

استاد مشاور : دکتر محمود هدايت

پهنه‌بندي زيست‌اقليم معماري بومي و بهينه‌سازي سوخت و انرژي (مطالعه موردي: استان اصفهان)

چكيده

تدوين و كاربست راهكارهاي چگونگي انطباق ساختمان و مسكن با شرايط اقليمي با هدف صرفه‌جويي در مصرف انرژي‌هاي فسيلي و كاهش آلودگي‌هاي جوي، امر ناحيه‌بندي زيست‌اقليمي را ضروري مي‌نمايد. هدف اين تحقيق ارائه يك روش پهنه‌بندي زيست‌اقليمي جامع است كه تمام شرايط گرم و سرد را در كليه ايستگاه‌هاي استان يكجا در نظر گرفته و با واقعيت‌هاي اقليمي منطبق باشد و بر اساس پهنه‌هاي تعيين شده، راهكارهاي اقليم‌معماري منطبق با معماري بومي را جهت صرفه‌جويي در مصرف انرژي در بخش ساختمان و مسكن ارائه نمايد. در اين پژوهش روشي نو جهت ناحيه‌بندي زيست‌اقليمي پيشنهاد شده است. اين گروه‌بندي كه بر اساس پارامترهاي اقليمي مؤثر بر آسايش انسان با بهره‌گيري از روش‌هاي آماري تحليل عاملي و تحليل خوشه‌اي انجام و پيشنهاد شده كاملاً با واقعيت‌هاي اقليمي انطباق دارد و گروه‌بندي منطقي و مناسبي براي همه ايستگاه‌ها ارائه مي‌دهد. بررسي هاي بيشتر بر روي معماري بومي استان نيز نشان داد سه تيپ معماري سنتي استان در سه ناحيه سكونتي با سه منطقه زيست‌اقليمي گرم و خشك در شرق، نسبتاَ گرم در مركز و سرد در غرب استان انطباق كامل دارد و در هر يك از سه ناحيه زيست‌اقليمي، راه‌كارهاي معماري سنتي مشابه و يكسان در انطباق و سازگاري با اقليم بكار گرفته شده است. براي مثال در اقليم گرم و خشك رون معماري جنوب غربي-شمال شرقي بوده است. اما در اقليم نسبتاً گرم رون معماري شمال غربي-جنوب شرقي و در اقليم سرد رون معماري شمال شرقي-جنوب غربي بوده است.

بررسي‌ ما نشان داد بيش از 31 درصد كل انرژي مصرفي در كشور ايران براي گرمايش و سرمايش ساختمان و مسكن مصرف مي گردد و بيش از 27 درصد گازكربنيك به عنوان يكي از مهمترين گازهاي گلخانه‌اي از بخش مصارف خانگي به جو منتشر مي‌گردد و نيز بيش از 30 درصد يارانه دولت به تامين انرژي اين بخش اختصاص دارد از اين رو، توجه دولت به كاربست راه‌حل‌هاي كاهش مصرف و بهينه‌سازي انرژي و سوخت در بخش ساختمان و مسكن كاملاً ضروري است كه براي اين منظور پروژه‌ها و تحقيقيات مختلف توسط مركز تحقيقات مسكن و شهرسازي و سازمان بهينه سازي مصرف سوخت كشور انجام شده است. اما به دليل اينكه اين گونه پروژه‌ها و تحقيقات شرايط منطقه‌اي و محلي را براي كاربست معيارهاي اقليمي بطور صحيح در نظر نمي گيرند و با واقعيت‌هاي اقليمي نيز منطبق نمي باشند، نتوانسته بصورت كارا ايفاي نقش نمايد. در اين تحقيق چگونگي بهره‌گيري از تدابير معماري سنتي منطبق با اقليم در تلفيق با راه كارهاي اقليم-معماري امروزي متناسب با نواحي زيست‌اقليمي تشخيص داده شده را جهت كاهش مصرف سوخت و انرژي در بخش ساختمان و مسكن ارائه داده‌يم. نتايج اين تحقيق نشان داد با كاربست اين تدابير و نيز بهره گيري از عايق‌كاري حرارتي، حداقل تا 45 درصد در مصرف انرژي مي‌توان صرفه جويي كرد. كه بطور متوسط سالانه تا 4/1 ميليار متر مكعب در مصرف گاز طبيعي به عنوان اصلي ترين سوخت مصرفي در ساختمان و مسكن در استان اصفهان صرفه جويي مي‌شود.