تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : يوسف قنبري

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر سيد هدايت اله نوري- دکتر سيد حسن حسيني ابري

تاريخ دفاع : 15/5/86

رشته و گرايش : جغرافياي انساني - برنامه ريزي روستايي

استاد مشاور : دکتر محمود مهدي نژاد

بررسي نقش نظامهاي بهره برداري کشاورزي در توسعه روستايي استان اصفهان

چكيده

نظامهاي بهره برداري كشاورزي در ايران كه به نوعي بخشي از الگوهاي توسعه روستايي را تشكيل مي دهند با گذشت نزديك به 40 سال از شكل گيري آنها، موجب تغيير و تحولاتي در جامعه روستايي كشور بوده اند. در اين تحقيق ارتباط اين دو مقوله و بطور خاص اثرگذاري نظامهاي كشاورزي بر توسعه روستايي در استان اصفهان، مورد مطالعه قرار گرفته است.

در اين مطالعه براي دست يابي به اهداف تحقيق، ابتدا روستاهايي كه نظامهاي كشاورزي مختلف در آنها وجود داشتند، شناسايي و تفکيک شدند. سپس براي هر نظام، روستاهايي كه حداقل 50 درصد بهره برداران روستا عضو آن بودند، به عنوان جامعه آماري انتخاب شدند. بر اين اساس براي سه نظام اصلي كشاورزي موجود در استان مجموعا 300 روستا انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند.

براي تعيين ارتباط بين نظامهاي كشاورزي وتوسعه روستايي، مجموعه شاخصهاي دو سمت مقوله فهرست شدند و پس از حذف و تلفيق شاخصها، در مجموع 27 شاخص از دو مقوله نظامهاي كشاورزي از يك سو و توسعه روستايي در سوي ديگر انتخاب شدند. تجزيه و تحليل داده ها با استفاده از روشهاي آماري تحليل عاملي از نوع واريماکس، مدل تحليل رگرسيون، مدل همبستگي بنيادي، مدل معادلات ساختاري و مدل تاکسونومي در محيط هاي Lisrel و spss انجام گرديد.

نتايج تجزيه و تحليل آماري در هر 4 مدل استفاده شده نشان داد كه دراستان اصفهان از ميان نظامهاي كشاورزي ، در نظام تعاوني توليد بيشترين ارتباط و تعامل بين شاخصهاي توسعه روستايي و شاخصهاي نظامهاي كشاورزي وجود داشته است به گونه اي كه در اكثر شاخصهاي دو مولفه ارتباط معني داري مشاهده مي شود. نظام بهره برداري خانوادگي (دهقاني) به لحاظ تعامل با توسعه روستايي، پس از نظام تعاوني توليد قرار دارد و در نظام تعاوني مشاع، ارتباط بين شاخصهاي نظام كشاورزي و توسعه روستايي در رتبه آخر قرار گرفته است.