تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : صمد فتوحي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمدحسين رامشت- دکتر ايران غازي- دکتر مسعود معيري

تاريخ دفاع : 25/4/86

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-ژئومورفولوژي

استاد مشاور : دکتر سيد ابوالفضل مسعوديان

تأثير فرمها و فرآيندهاي ژئومورفيک بر منابع آب زيرزميني مطالعه موردي پلاياي داراب

چكيده

پلاياي داراب در جنوب استان فارس بين عرضهاي جغرافيايي "18/49 '26  ْ28 تا "42/48 '7  ْ29 و طولهاي جغرافيايي "4/31  '58  ْ53 تا "42/12 ' 1 ْ55 قرار گرفته است. به خاطر اين كه پلاياي داراب فاقد جريانهاي دايمي قابل توجه مي باشد توجه به منابع آب آن به ويژه منابع آب زيرزميني از اولويت خاصي برخوردار است.سيستم حوضه آبي پلاياي داراب يكي از قطبهاي كشاورزي استان فارس مي باشد و محور توسعه در بخش كشاورزي است. هر ساله مبالغ هنگفتي صرف حفر چاههايي مي شود كه يا داراي آبدهي ناچيز و يا از كيفيت آب نامطلوبي برخوردارند. يكي از اهداف اين رساله بررسي تأثير فرمها و فرايندهاي ژئومورفيك بر منابع آب زيرزميني است. فرمها و فرايندهاي ژئومورفيك مي توانند بر ميزان ذخيره، جهت جريان و كيفيت آب زيرزميني تأثير گذاشته و آن را در كنترل خود داشته باشند. هدف ديگر شناخت فرمها و فرايندهاي ژئومورفيك و تغييرات آنها در طول زمان است تا به كمك آن بتوان، ارتباط بين فرمها و فرايندها و منابع آب زيرزميني را كشف كرده و مناطق داراي پتانسيل بالاي منابع آب زيرزميني را مشخص كنيم. در همين راستا با استفاده از ديدگاه سيستمي در ژئومورفولوژي و با توسل به نظريه جديد ژئونروتيك و شبكة عصبي به تبيين فرم ها و فرايندها پرداخته شده. پس از جمع آوري داده هاي آماري و كامل كردن بانك اطلاعاتي با استفاده از نرم افزار سِرفر و سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) نقشه هاي موجود تهيه شد. نقشه ها نشان مي دهند كه انتقال آب تحت تأثير فرايند خطواره هاي گسلي و فرايند كارست در سطوح محدب آهكي قرار دارند و سطوح محدب شمالي پلايا نقش مسلط تغذيه منابع آب زيرزميني پلايا را به عهده دارند و تعيين كنندة جهت جريان ها از شمال به جنوب هستند. شوري آبهاي زيرزميني تحت تأثير فرمهاي گنبدهاي نمكي به عنوان عامل برتر و فرايند تبخير و جهت جريانها قرار دارند. ژئوفرم هاي مخروط افكنه اي شمال پلايا بزرگترين ذخاير آب زيرزميني پلايا به حساب مي آيند ، و مخروط افكنه هاي شمال پلايا مكانهاي بسيار مناسبي جهت انجام عمليات آبخيزداري محسوب مي شوند. بيلان آبي اين حوضة آبي با توجه به ميزان برداشت از چاههاي كشاورزي منفي بوده و ميزان برداشت از طريق چاهها نشان مي دهد كه اين حوضة آبي از طريق فرايند خطواره گسلي با حوضه بختگان داراي تبادل آبي مي باشد. ارتباط آبي اين حوضه با چالة ميدان گل و چالة قره بلاغ نيز كاملاً مشخص است. طاقديسهاي كه به كف پلايا فرو مي روند مقادير قابل توجهي آب به سفره هاي آب زيرزميني پلايا تزريق مي كنند.

كلمات كليدي:

پلايا- ژئونروتيك- فرم- گنبدهاي نمكي- فرايند- طاقديس