تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : سيد رامين غفاري

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر سيد هدايت اله نوري- دکتر سيد حسن حسيني ابري

تاريخ دفاع : 8/11/85

رشته و گرايش : جغرافياي انساني - برنامه ريزي روستايي

استاد مشاور : دکتر سيروس شفقي

جايگاه و نقش زنان روستايي در توسعه پايدار مناطق روستايي استان چهارمحال و بختياري

چكيده

 شناخت عوامل و موانع مؤثر در ارتقاء جايگاه و نقش زنان روستايي در فرايند توسعه پايدار و به حداقل رساندن بازخوردهاي منفي حاصل از دخالت ايشان در محيط و منابع محيطي پيرامون از جمله مباحثي است که امروزه در حوزه جغرافياي جنسيّت مطرح مي شود، موضوعي که تاکنون نه تنها در قلمرو تحقيق اين رساله (استان چهارمحال و بختياري)، بلکه در سطح کشور به طور جدّي به آن پرداخته نشده است.

بر اين مبنا رساله پيش رو بر­آن است تا با رويکردي ساختاري-کارکردي، ضمن تعيين وضعيت توسعة پايدار در نقاط روستايي منتخب، جايگاه و نقش زنان روستايي را در شرايط محيطي موجود تعيين نمايد.

با عنايت به اهداف و رويکردهاي پژوهش و به منظور پاسخ به پرسشها و فرضيات تحقيق، تلفيقي از روشهاي اسنادي، پيمايشي و تحليلي، همچون استفاده از پرسشنامه، طبقه بندي شرايط توسعه پايدار به کمک مدل PSR، کاربرد مدل آماري تجزيه به مؤلفه­هاي اصلي و ضرايب همبستگي مختلف) استفاده شده است.

جامعة آماري اين پژوهش را 8622 زن روستايي واقع در سنين فعاليت ساکن در 564 نقطة روستايي بالاي 15 خانوار در دو حوزه همگن روستايي شرقي يا (دشتي- دهقاني) و غربي- جنوبي يا (کوهستاني- ايلياتي) استان چهارمحال و بختياري تشکيل مي دهد.

 حجم نمونه اين تحقيق که 10درصد از نقاط روستايي بالاي 15 خانوار و 5 درصد از کل جامعه آماري زنان روستايي استان را شامل مي شود، به روش احتمالي طبقه بندي شده چند مرحله اي مشخص و به شيوه­اي کاملاً تصادفي انتخاب شده است، ضمناً نمونه مذکور، به نسبت بين دو حوزه همگن توزيع و سرانجام 11 نقطة روستايي با 219 خانوار از حوزه شرقي و 45 نقطة روستايي با 346 خانوار از حوزه غربي- جنوبي مورد مطالعه قرار گرفته است.

از جمله نتايج حاصل از اين تحقيق به شرح زير است:

الف) ارتباط بين جايگاه اجتماعي- اقتصادي زنان روستايي با ميزان پايداري توسعه در رابطه لاندا، در حوزه شرقي

معادل 4/0 و در حوزة غربي- جنوبي معادل 18/0 مي باشد.

ب) بين مالکيت، دسترسي يا کنترل بر منابع و عوامل توليد با نقش اجتماعي- اقتصادي زنان روستايي در اجتماع و نيز در خانه و خانواده با ضرا يب همبستگي 575/0و 360/0 رابطة معناداري مشاهده مي شود.

ج) بين شرکت در کلاسهاي آموزشي مختلف و نقشهاي اجتماعي- اقتصادي زنان روستايي با ضريب همبستگي 310/ رابطة معناداري وجود دارد.