تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 30/7/83

رشته و گرايش : زبان شناسي همگاني

استاد مشاور : دکتر سيد محمدتقي طيب-دکتر محمد عموزاده

نام و نام خانوادگي : حسين پاکروان لنباني

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر لطف اله يارمحمدي

بررسي مقابله اي ساخت توزيع اطلاعات و ساخت هاي نحوي در فارسي و انگليسي و اثرات آن در ترجمه

چكيده

در اين پژوهش ساخت هاي نشان دار نحوي در انگليسي و فارسي مورد بررسي قرار گرفت. ساختهاي مورد بررسي عبارتند از پيش نشيني ادات ، انفكاك ، شبه انفكاك ، چپ جابجايي ، مبتدا سازي ، مجهول سازي ، و متمم جابجائي . چهار چوب نظري اتخاذ شده در اين بررسي تلفيقي است از دستور نقش گراي هاليدي ، نماي نقشمند جمله در مكتب پراگ و رهيافت لمبرخت در ساخت توزيع اطلاعات ؛تحليل جمله ها از سه منظر ارزش نقشي ، چگونگي ساختار اطلاعات و ترجمه پذيري صورت گرفته است .

به اين منظور ده اثر ادبي انگليسي و دوازده اثر ادبي فارسي كه داراي مضمون و سبك و سياق ادبي مشترك بودند مورد بررسي قرار گرفتند . يافته هاي مربوط به قرار زير است :

الف ) ـ بهره گيري ازساخت هاي غير متعارف و نشان دار ياد شده هم در فارسي و هم در انگليسي پديده متداولي هستند.

ب ) ـ تمام اين ساخت ها غير متعارف و نشان دار بوده اندو به منظور ايجاد برجستگي و القاء معاني گويشورـ بنياد مورد استفاده قرار ميگيرند .

ج ) ـ انگيزش به كار گيري اين ساخت ها را ساز وكارهايي بنيادين كه طبيعتي گفتماني دارند فراهم مي آورند. در ميان اين ساز و كارها ذهنيت گوينده حرف اول را مي زند .

د ) ـ گر چه اين سازو كارها ي بنيادين يكسان هستند ولي تجلي روساختي آنها ممكن است متفاوت باشد . زيرا ساز و كار صوري دو زبان مورد نظر در اين مطالعه متفاوت از يكديگر است.

ه) ـ آرايش خطي عمده ترين ابزار براي اضافه كردن نيت گوينده بر معناي مرسوم جمله است .اين امر در زبان انگليسي بارزتر از فارسي است.

و) ـ به لحاظ ساخت توزيع اطلاعات در هر دو زبان گرايش بر آن است كه اطلاعات پيش فرض قبل از اطلاع تصريح شده بيايد ، ولي در مواردي نيز اين حالت نقض مي گردد

ز) ـ ساخت هاي نشان دار متفاوت در واقع ابزارهاي گوناگوني در جهت توزيع اطلاعات در جمله اند.

اين ابزارها بخصوص قادر هستند كه نيت گويشور را به معني قضيه اي و مرسوم جمله اضافه كنند. درك و انتقال اين لايه هاي معنايي در ترجمه اهميت خاصي دارد ، زيرا ناديده گرفتن آنها باعث حذف بخشي از محتواي پيامي متن مبدا ميگردد. تشخيص اين معاني و انتقال صحيح آنها نيز تنها از طريق بافت كلام امكان پذير است ، زيرا آرايش اطلاعات مقوله اي گفتماني است كه خارج از بافت مفهومي ندارد.