تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 7/8/81

رشته و گرايش : زبان انگليسي-آموزش زبان انگليسي

استاد مشاور : دکتر منصور کوشا

نام و نام خانوادگي : غلامرضا زارعي

دانشکده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر اکبر افقري

مطالعه رشد فرايندهاي درك مطلب و فراشناخت در دانشجويان ايراني رشته مهندسي: روش ساختگرايي در برابر روش انتقالي دانش

چکيده

هدف اين مطالعه بررسي و مقايسه رشذ 1. فرايندهاي درك مطلب 2. فرايندهاي فراشناخت و تغييرات آنها 3. تاثير آنها بر روي تواناي عمومي زبان و توانايي عمومي درك مطلب و همچنين بر توانايي درك مطلب متون مهندسي و 4. تعيين رابطه بين فرايندهاي فوق الذكر و توانايي زباني دانشجويان بود. اين مطالعه در دانشگاه صنعتي اصفهان و بر روي دانشجويان رشته مهندسي كه در حال گذراندن واحد زبان انگليسي خود در پاييز 2001 بودند صورت گرفت. درابتداي نيمسال اين دانشجويان در دو گروه آزمايش (43 نفر) و گروه كنترل(31 نفر) قرار گرفتند. در ابتداي نيمسال دانشجويان از طريق هدايت و راهنمايي مدرس درباره موضوع” مفهوم من از درك مطلب “با توجه به پارامترهاي مورد نظر نظرات خود را به رشته تحرير درآوردند. در طول ترم گروه آزمايش از طريق رويكرد ساختگرايي دانش و گروه كنترل از طريق رويكرد انتقال دانش مورد تدريس قرار گرفتند. در پايان ترم هر دو گروه مجددا بر روي موضوع”مفهوم من از درك مطلب“ نظر خود را به رشته تحرير درآوردند. و از طريق آزمونهاي توانايي زبان عمومي و درك مطلب مهندسي مورد سنجش قرار گرفتند. نوشته هاي دانشجويان از طريق روش مارتون (1981_1986_1994) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته و نتايج آزمونها نيز با استفاده از روشهاي آماري مناسب از قبيل آزمون (t-test) و (chi-square) و (likelihood ratio) و تعيين ضريب همبستگي بررسي شدند.

بررسي فرآيندهاي درك مطلب به شناخت يازده فراينده انجاميد. دانشجويان درك مطلب را با عناوين زير توصيف كردند:

1) به عنوان گروهي از لغات 2) به عنوان دسته اي از قوانين 3) به عنوان تركيب لغت و قوانين 4) به عنوان تركيب عناصر مختلف 5) به عنوان سلسله مراتبي از عناصر مختلف 6) تلاش براي استخراج معنا 7) تلاش براي انتخاب بخش معنايي متن 8) تلاس براي مقايسه دانش درون متن با اطلاعات پيشينه اي 9) تلاش براي تشخيص چار چوبه متن 10 ) تلاش براي تشخيص كيفيت و كميت و ارتباط متن 11 ) تلاش براي تغيير دانش خواننده. تجزيه وتحليل آماري نشان داده كه دو گروه در ابتداي ترم از نظر دانش مربوط به فرايندهاي درك مطلب تفاوتي نداشتند ولي در پايان ترم تفاوت معني دار بود.

در ارتباط با نوع تغييرات ايجاد شده در فرايندهاي دانشجويان پنج دسته تغيير مورد شناسايي قرار گرفت : تغيير افزايشي 2- تغييربازبيني 3- تغيير استنتاجي 4- تغيير دگرگوني و 5- تغييرانبساطي. در تغييرات شناسايي شده نيز تفاوت بين دو گروه معني دار تشخيص داده شد.

در ارتباط با فرايندهاي فرا شناخت دو دسته فرايند مشخص شد: 1. فرايندهاي مربوط به محتوا كه خود شامل كمييت و كيفيت محتوا بود و 2. فرايندهاي مرتبط با سازمان متن كه خود شامل سازمان متن و سازمان ذهن خواننده بود. گروه آزمايش با تفاوت معني داري از اين مفاهيم بيشتر استفاده كردند. در ارتباط با نوع تغييرات دو دسته تغيير شناسايي شدند . 1-تصديق سطوح متعالي شناخت و 2- حركت در مسير” جهت دهي“ . اين تغييرات نيز در گروه آزمايش بصورت معنا داري متفاوت از گروه كنترل بود.

“قدرت استدلال “ به عنوان بخش ديگري از مفاهيم فرا شناختي در سه دسته بيان شده بودند: 1-استدلالهاي مبتني برواقعيت موجود 2- استدلالها ي ذهني 3- استدلالهاي غير قابل بيان. تغييرات مربوطه نيز در دو دسته 1-استقرايي و 2 - تجردي طبقه بندي شدند. در بخش فرايندها و تغييرات گروه آزمايش به شكل معني داري از گروه كنترل متفاوت بودند.

”كاربرد “نيز به عنوان بخش ديگري از فرا شناخت در چهار گروه طبقه بندي شد: كاربردهاي مشروط 2- كاربردهاي مقايسه اي 3- كاربردهاي قالب دهنده 4- كاربردهاي پيشگويي كننده . تغييرات مربوطه به دو شكل زير تشخيص داده شدند 1- تغيير از نوع انسجام موقعيت 2- تغيير از نوع پذيرش يك چار چوبه توضيحي. در اين مبحث نيز تفاوت بين گروه آزمايش وكنترل معني دار بود.

در مبحث تاثير فعاليتها بر روي توانايي زبان عمومي و درك مطلب عمومي , تفاوتي بين دو گروه مشاهده نشد ولي در باب درك مطلب مهندسي تاثير به شكل معني داري مشاهده گرديد.

آخر كلام اينكه تجزيه و تحليل آماري نشان داد كه رابطه بين 1- فرايندهاي فرا شناخت و فرايند درك مطلب و 2- فرايندهاي درك مطلب و توانايي درك مطلب مهندسي و 3- فرا شناخث و درك مطلب مهندسي معني دار بود.

در مجموع, نتايج اين مطالعه نشان داد كه رويكرد ساختگرايي دانش در برابر انتقال دانش ميتواند باعث رشد دانش دانشجويان از فرايند درك مطلب و فرا شناخت و تاثير متقابل آنها بر روي يكديگرشود.