تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : عليرضا احمدي

دانشکده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر حسين براتي

تاريخ دفاع : 1/11/86

رشته و گرايش : زبان انگليسي-آموزش زبان انگليسي

استاد مشاور : دکتر سعيد کتابي

بررسي عملكرد افتراقي سؤالات آزمون زبان تخصصي در کنکور سراسري: تاثير جنسيت و رشتة تحصيلي

چکيده

روايي يكي از مهمترين خصوصيات هر آزمون است. روايي را مي توان به روشهاي مختلفي اندازه گرفت. يكي از اين روشها بررسي نحوة عملكرد سؤالات يك آزمون براي آزمون دهنده هاي متفاوت است كه به عملكرد افتراقي سؤالات معروف است. عملكرد افتراقي زماني روي مي دهد كه سؤالات يك آزمون عملكرد متفاوتي را در برابر آزمون دهنده هاي هم سطح داشته باشد. در رسالة حاضر سعي شده است تا با توجه به اهميتي كه آزمون سراسري دانشگاهها در تعيين سرنوشت دانش آموزان ايراني از جهت انتخاب بهترين ها براي ورود به دانشگاههاي دولتي دارد، به بررسي عملكرد افتراقي سؤالات زبان تخصصي در اين آزمون پرداخته شود. بدين منظور دو عامل جنسيت و رشتة تحصيلي بطور خاص مورد مطالعه قرار گرفت. مدل تك پارامتري نظرية پاسخ سؤال به منظور بررسي عملكرد سؤالات مورد استفاده قرار گرفت. داده هاي مورد نياز از مجموع 276164 داوطلب سال 1383 و 219579 داوطلب سال 1384 كه در يكي از رشته هاي علوم تجربي، علوم انساني و يا رياضيات فارغ التحصيل شده بودند، بدست آمد. روش نمونه برداري لايه اي متناسب جهت انتخاب يك نمونة 36000 نفري مورد استفاده قرار گرفت. بطور كلي نتايج تحقيق حاكي از عملكرد افتراقي سؤالات آزمون زبان تخصصي بر مبناي جنسيت و رشتة تحصيلي بود و چندين الگوي كلي نيز در زمينة سؤالات چهار گزينه اي و مواد امتحاني بدست آمد. در رابطه با عملكرد افتراقي سؤالات بر مبناي جنسيت نتايج تحقيق نشان داد كه سه بخش از آزمون زبان تخصصي يعني دستور زبان، نقش هاي زباني و خوشه اي به نفع داوطلبان دختر عملكرد داشت در حاليكه دو بخش ترتيب كلمات و دامنه لغات به نفع داوطلبان پسر بود. سؤالات درك مطلب نيز بطور مساوي به نفع هر كدام از گروههاي پسر يا دختر عملكرد داشتند.

نتايج تحقيق همچنين حاكي از آن بود كه رشتة تحصيلي مي تواند عامل مهمي در تعيين عملكرد افتراقي سؤالات آزمون زبان تخصصي باشد. سؤالات مربوط به بخش هاي دامنة لغات و دستور زبان به نفع داوطلبان رشتة رياضيات در مقايسه با علوم انساني و تجربي عملكرد داشتند. سؤالات مربوط به بخش ترتيب كلمات به نفع داوطلبان رشتة رياضي در مقايسه با علوم تجربي بود. سؤالات نقش زباني به نفع داوطلبان علوم رياضي در مقايسه با علوم انساني و تجربي و همچنين به نفع داوطلبان علوم تجربي در مقايسه با علوم انساني بود. سؤالات خوشه اي به نفع داوطلبان علوم تجربي در مقايسه با علوم انساني عملكرد داشت. سؤالات درك مطلب نيز به نفع داوطلبان علوم رياضي در مقايسه با علوم انساني و تجربي و همچنين به نفع داوطلبان علوم انساني در مقايسه با علوم تجربي بود. در كل عملكرد افتراقي سؤالات بيشتر به نفع داوطلبان علوم تجربي در مقايسه با علوم انساني و به نفع داوطلبان علوم رياضي در مقايسه با هر دو گروه ديگر (تجربي و انساني) بود.

نتايج تحقيق همچنين نشان داد كه فرمت سؤالات به تنهايي نمي تواند عاملي براي تعيين عملكرد افتراقي به حساب آيد. بلكه اثر اين عامل را مي بايست با توجه به بخش هاي مختلف آزمون زبان مورد بررسي قرار داد، چرا كه يك فرمت يكسان مي تواند در بخش هاي گوناگون نشان از عملكرد افتراقي به نفع گروههاي مختلف داشته باشد.

کليد واژه: عملکرد افتراقي سوالات، نظريه سوال پاسخ، رشته تحصيلي، جنسيت، آزمون سراسري