تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : حميد علامي

دانشکده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر اکبر افقري

تاريخ دفاع : 4/4/86

رشته و گرايش : زبان انگليسي-آموزش زبان انگليسي

استاد مشاور : دکتر محمدحسن تحريريان

بررسي ميزان درک و لذت زبان آموزان از طنز کلامي

چکيده

طنز زبان بيگانه براي زبان آموزان اغلب از جذابيت کمتري برخوردار است و يا فاقد جذابيت است. ظاهرا پيچيدگي هاي طنز زبانهاي ديگر و دشواري هاي زباني زبان آموزان در درک و فهم طنز باعت گرديده تا معلمان زبان و تدوينگران کتب درسي زبان از طنز در کلاسها و متون درسي کمتر استفاده کنند و يا از بکار گيري آن پرهيز کنند. اين در حالي است که طنز عاملي مهم در روابط فردي و اجتماعي و وسيله اي بسيار موثر در آموزش و بخصوص يادگيري زبان دوم است.

عليرغم مطالعات گسترده در باره طنز تاکنون هيچ تحقيقي در تحليل طنز از ديدگاه زبانشناسي-منظورشناسي با هدف آموزش زبان انجام نگرفته است. تحقيقات موجود غالبا از طنز به عنوان وسيله اي براي کاهش اضطراب هاي ناشي از يادگيري زبان بيگانه ياد مي کنند. با اين حال تاکنون در باره نحوه انتخاب نوع طنز و ويژگيهاي آن که در يادگيري زبان بيگانه تاثير دارد مطالعه اي انجام نگرفته است. در اين رساله تلاش شده است تا روشي علمي جهت انتخاب صحيح انواع طنز به منظور استفاده در کلاسها و متون درسي انگليسي ارايه شود.براي نيل به اين هدف، تحليلي زبانشناسي-منظورشناسي مورد استفاده قرار گرفت. سه نوع پرسشنامه شامل لطايف و مطايبات تهيه گرديد. پرسشنامه اول شامل چهل متن کوتاه طنز بود. در تهيه اين متون اصول گرايس (کيفيت، کميت، رابطه و حالت) در نظر گرفته شد بدينصورت که در هر ده متن يکي از اين اصول شکسته شده بود. پرسشنامه اول به زبان انگليسي بود. پرسشنامه دوم ترجمه متون پرسشنامه اول بود و پرسشنامه سوم شامل چهل متن طنز فارسي با در نظر گرفتن اصول گرايس بود. اين پرسشنامه ها به451 دانشجو (107 دانشجوي پسر و 344 دانشجوي دختر) از رشته هاي زبان (مترجمي، آموزش زبان و ادبيات انگليسي) داده شد. پرسشنامه اول به 225 دانشجو (56 دانشجوي پسر و 169 دانشجوي دختر)، پرسشنامه دوم به 109 دانشجو (21 دانشجوي پسر و 88 دانشجوي دختر) و پرسشنامه سوم به 117 دانشجو (27 دانشجوي پسر و 90 دانشجوي دختر) داده شد.

نتايج حاصل از تجزيه و تحليل آماري نشان داد که بسندگي زبان در نزد زبان آموزان چندان تاثيري در ميزان لذت آنها از متون طنز ندارد. نتايج، همچنين، نشان داد که عناصر زبانشناسي-منظورشناسي بکار رفته در طنز متون انگليسي با همان عناصر در متون فارسي ويژگيهاي تفاوتي ندارند. علاوه بر اين، تحليل متون بر حسب اصول گرايس مشخص نمود که عوامل معيني، که هم در متون طنز انگليسي و هم در متون طنز فارسي بکار رفته است ، باعث ايجاد درجات مختلف طنز مي گردد. در نهايت، نتايج نشان داد که بر خلاف بسياري از مطالعات قبلي، تفاوتي در مورد ميزان لذت از متون طنز بر حسب جنسيت وجود ندارد.

کليد واژه ها: طنز کلامي، اصول گرايس، زبانشناسي منظور شناسي، يادگيري زبان خارجي