تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : محمود رمضان زاده

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر محمد عموزاده

تاريخ دفاع : 17/4/86

رشته و گرايش : زبان شناسي همگاني

استاد مشاور : دکتر محمد دبيرمقدم

بررسي و تحليل كنشهاي گفتاري در گزيده اي از نمايشنامه هاي معاصر فارسي

چكيده

پژوهش حاضر به مطالعه و بررسي كنشهاي گفتاري در گزيده اي از متون نمايشي معاصر پرداخته است . نظر به اين كه مباني نظري كنشهاي گفتاري به عنوان نظريه اي عام بايد در همه زبان ها صدق كند ، مطالعه آثار زباني فارسي لااقل در گزيده اي از متون مورد نظر در اين پژوهش مي تواند به گسترش دانش كنشهاي گفتاري كمك كند . علاوه بر اين از دانش كنشهاي گفتاري مي توان براي توصيف و تحليل متن نيز سود جست . بنابراين هدف اصلي در پژوهش حاضر تحليل كنشهاي گفتاري فارسي در گزيده اي از متون نمايشي بر اساس نظريه كنشهاي گفتاري آستين وسرل است . بر اين اساس ، نگارنده فرضيه هايي را صورت بندي كرده است كه با يكديگر ارتباطي نظاممند دارند . يعني اگر مباني نظري كنشهاي گفتاري درباره كنشهاي گفتاري مورد مطالعه صدق كند ، آيا دسته بندي آنها با رده بندي مورد نظر آستين و سرل يكي است يا خير . علاوه بر اين چگونه مي توان از توصيف و تحليل كنشهاي گفتاري براي تبيين شخصيت ها و ساختار متن سود جست . علاوه بر نظريه كنشهاي گفتاري از چارچوب نظري اصول همكاري گرايس و اصل ادب ليچ نيز استفاده شده است .

نگارنده براي بررسي سوالها و فرضيه هاي مورد نظر چند متن نمايشي فارسي معاصر را به عنوان منابع مورد مطالعه انتخاب كرده است و نمونه هايي از پنج نمايشنامه انتخاب و سپس دسته بندي سرل درباره آنها بررسي شده است . درباره چگونگي استفاده از كنشهاي گفتاري براي تحليل متن و تبيين شخصيت ها به طور مشخص هشت متن از دو كتاب انتخاب شده است و مبناي انتخاب متنها "رويداد گفتاري" بوده است . منظور از رويداد گفتاري واقعه اي است كه در يك زمان و مكان مشخص اتفاق مي افتاده و در متنِ اين واقعه، كنشهاي گفتاري ميان شخصيتهاي متن مبادله مي شده است.

مهمترين يافته هاي اين پژوهش عبارتست از اين كه مباني نظري كنشهاي گفتاري آستين و سرل در مورد كنشهاي گفتاري متون مورد مطالعه صدق مي كند و دسته بندي سرل با تفصيل و جزئيات بيشتري انواع كنشهاي گفتاري فارسي را شامل مي شود . هر متن ساختاري نظاممند دارد كه براي شناخت آن مي توان از دانش كنشهاي گفتاري خرد و كلان و رابطه متقابل آنها با هم سود جست . علاوه بر اين مي توان شخصيت هاي يك نمايش و چگونگي ارتباط آنها را با يكديگر بر اساس انواع كنشهاي گفتاري مبادله شده ميان آنها توصيف و تحليل كرد.

در خاتمه اين پژوهش نگارنده پيشنهاد كرده است كه مي توان از دانش كنشهاي گفتاري براي انجام پژوهشهايي گسترده تر در مورد كنشهايي كه از آنها تحت عنوان كنشهاي ادبي نام مي برد ، استفاده كرد .علاوه بر اين ، شايد بتوان بر اساس نظريه كنشهاي گفتاري ساختار انواع رويدادهاي گفتاري در زندگي واقعي و نيز انواع نمايشنامه ها را به عنوان متنهايي واحد تحليل كرد.

كليد واژه ها: كنشهاي گفتاري، رويداد گفتاري، تحليل متن، گفته، كلام، كنشهاي گفتاري خرد و كنشهاي گفتاري كلان