تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : حسين کياني

دانشکده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر عبدالغني ايرواني زاده

تاريخ دفاع : 30/11/85

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر نصراله شاملي

رويكردهاي شعر نويسندگان در قرن چهارم با تاكيد بر نقد و تحليل شعر مهمترين نويسندگان شاعر اين قرن

چکيده

"شعر الكتّاب " اصطلاحي نقدي است که منتقدان ادبي بر شعر گروهي از اديبان عصر عباسي اطلاق مي کنند که بيشتر به نويسندگي معروف هستند ، ولي در کنار کار نويسندگي به نظم شعر نيز مي پرداختند . در اين اصطلاح لفظ " کتّاب " به اديباني اطلاق مي شود که به نحوي با نويسندگي ارتباط دارند خواه اين نويسندگي خاص رسائل ديواني باشد يا اينکه آن را به عنوان حرفه اي خارج از دربار انتخاب کرده باشند ، و همچنين نويسندگاني را شامل مي شود که به رسائل اخواني و ادبي پرداخته باشند.

اين پژوهش به نقد و بررسي رويکردهاي شعري مشهور ترين نويسندگان شاعر در قرن چهارم پرداخته است و موضوعات و ساختار شعر اين شاعران و همچنين جايگاه اينان را در ميان شاعران هم عصر خود روشن نموده است . با توجه به اينکه اين تحقيق به بررسي شعر اين شاعران مي پردازد ؛ لازم گرديد تا که روش تحقيق بر اساس روش تاريخي ، تحليلي و زيبايي شناسي تنظيم شود.

با مطالعه اين پژوهش روشن مي شود که اين شاعران با توجه به اينکه در مرتبه ي بالايي از موقعيت سياسي و اجتماعي بوده اند، ولي در شعرشان به مسائل سياسي و اجتماعي و عقيدتي نپرداخته اند. چرا که اينان شعر را به عنوان وسيله اي براي سرگرمي و بيان احساسات فردي خود قلمداد مي کردند، به همين خاطر در شعرشان به مدح، هجو، غزل، وصف، شکوايه، اخوانيه بيشتر پرداخته اند و مسائل سياسي و اجتماعي و مذهبي را بيشترً در نوشته هايشان مي توان يافت.

اين گروه از شاعران تقريباً به تمام موضوعات شعري زمان خودشان شعر سروده اند که در اين ميان مدح و هجو و غزل و وصف رنگ بيشتري دارد و از جمله موضوعاتي اين شاعران در آن به نوآوري دست يافته اند مي توان اخوانيات و مداعبات را نام برد که متأثر از فن نويسندگي آنها است .

از نظر ساختاري شعر اين گروه از شاعران متأثر از نوشته هايشان بوده است و به همين خاطر ساختار شعريشان در مقايسه با شعر شاعران هم عصر خود متفاوت است و بيشتر به نوع ادبي " قطعه " و " رساله شعري " گرايش دارند و تناسب يا وحدت موضوع در شعرشان نمايان است.