تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : حجت اله فراهاني

دانشکده : علوم تربيتي و روانشناسي

استاد راهنما : دکتر مختار ملک پور- دکتر شعله اميري

تاريخ دفاع : 13/11/86

رشته و گرايش : روانشناسي عمومي

استاد مشاور : دکتر حسين مولوي- دکتر مهرداد کلانتري

ساخت و رواسازي آزمون تشخيصي حساب نارسايي براي دانش آموزان پايه هاي اول تا پنجم دبستان شهر اصفهان (براساس نظريه کلاسيک آزمون (CCT) و سوال – پاسخ (IRT))

چکيده

هدف از اين پژوهش ساخت و رواسازي آزمون تشخيصي حساب نارسايي براي پنج پايه دبستاني شهر اصفهان بود. به اين منظور كتاب هاي رياضي هر پنج پايه تحليل محتوا شدند. ضريب كريپندروف مبني بر توافق تحليل محتوا محاسبه گرديد. سپس بر اساس مقوله‌هاي استخراج شده و هدف‌هاي رفتاري هر مقوله و با توجه به نظريه شناختي گانيه و بلوم و حجم هر مقوله در كتاب‌هاي درسي رياضي تعداد زيادي سوال طرح و اجراي مقدماتي گرديد. سپس فرم نهايي هر پايه روي يك نمونه 300 نفري از دانش آموزان كه به روش نمونه برداري خوشه‌اي چند مرحله‌اي از نواحي 5 گانه آموزشي شهر اصفهان در سال تحصيلي 86-85 انتخاب شده بودند اجرا و پارامترهاي سوال آزمون بر اساس نظريه كلاسيك آزمون (CTT) و نظريه سوال - پاسخ (IRT) محاسبه گرديد. نتايج نشان داد آزمون تشخيصي پايه پنجم داراي روايي صوري و محتوايي مناسبي بوده و نسبت روايي محتوايي سؤالات در اين آزمون بين 85/0-80/0 بدست آمد كه مطلوب بوده و نشان دهنده روايي صوري و محتوايي مطلوب اين آزمون است. روايي همزمان اين آزمون با آزمون رياضيات ايران كي مت و خرده آزمون هوش و كسلر (ويسك – آر) مطلوب و معنادار بود (P=0.001) ، همچنين همبستگي دروني خرده آزمون‌هاي اين آزمون تشخيصي حاكي از ساخت دروني مطلوب آن بود. روايي تشخيصي سؤالات نشان داد كه سوالات اين آزمون داراي روايي تشخيصي مطلوبي بوده و نيز بررسي روايي سازه حاكي از روايي سازة مطلوب آن بود. ضرايب پايايي اين آزمون به روش آلفاي كرونباخ، بازآزمايي و دو نيمه سازي محاسبه و به ترتيب 92/0، 89/0 و 82/0 بدست آمد نقاط برش براي خرده آزمون‌هاي اين ابزار بين 15-2 و در كل 63 و حساسيت و ويژگي (دقت) اين آزمون به ترتيب 99 درصد و96 درصد بدست آمد. ضرايب تشخيصي و دشواري سؤالات اين آزمون بر اساس نظريه كلاسيك آزمون (CTT) به ترتيب بين 37/0- 85/0 و 24/0-81/0 بوده و ضرايب تشخيصي (a(g و (b(g بر اساس مدل 2 پارامتري (2 PLM) نظريه سؤال پاسخ (IRT) نشان داد كه كل آزمون با مدل دو پارامتري برازش دارند. ضرايب (a(g بين 49/2 -501/0 با ميانگين 252/1 و ضرايب (b(g بين 3/0-33/2- با ميانگين 214/1 بدست آمد. مقدار پارامتر توانايي (θ) در اين آزمون بين 75/2- تا 14/2 با ميانگين 09/1 بود. نقاط درصدي 5 ، 25 ، 50 ، 75 و 95 درصدي براي نمره در كل آزمون به ترتيب 60، 71، 80، 88 و 99 بدست آمد. مدت زمان لازم براي اجراي خرده آزمون شمارش 2 دقيقه و 45 ثانيه تعيين گرديد و نمودار تابع اگاهي آزمون (TIF) نشان داد كه اين آزمون براي توانايي 2/0- تا 6/1+ بهترين كاربرد و براي سطوح توانايي بسيار پايين (θ=-4) و بسيار بالا (θ=+4) كمترين آگاهي را فراهم مي‌آورد. همين روند براي پايه‌هاي چهارم تا اول نيز تكرار شد كه به طور مبسوط در فصل 4 آمده است. نتايج اين پژوهش نشان داد كه آزمون هاي تشخيصي پايه هاي اول تا پنجم داراي روايي، پايايي مطلوب جهت تشخيص افراد حساب نارسا است. اين نتايج بر اساس نظريه سوال پاسخ (IRT) و نظريه كلاسيك آزمون (CTT) مورد مقايسه و مزيت‌هاي كاربردي و زيرساختي اين آزمون‌ها نسبت به ديگر آزمون‌هاي مشابه مورد بحث قرار گرفت.

واژگان كليدي : آزمون تشخيصي، حساب نارسايي، نظريه كلاسيك آزمون (CTT)، نظريه سوال - پاسخ (IRT).