تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : الهه حيدرنيا

دانشکده : تربيت بدني و علوم ورزشي

استاد راهنما : دکتر عفت بمبئي چي

تاريخ دفاع : 30/7/86

رشته و گرايش : تربيت بدني و علوم ورزشي

استاد مشاور : دکتر نادر رهنما

اثر متقابل ريتم روزانه و سيکل عادت ماهيانه بر عملکرد هاي قلبي- تنفسي

چکيده

هدف اصلي پژوهش حاضر، ارزيابي تاثيرمتقابل ريتم روزانه و سيکل عادت ماهيانه بر عملکرد هاي قلبي- تنفسي بود. 20 نفر از دانشجويان رشته تربيت بدني دانشگاه اصفهان براي شرکت در تحقيق انتخاب شدند (سن=5/2 ± 5/21 سال، قد= 03/1 ± 64/1 متر، وزن=8/4 ± 2/57 کيلوگرم). همه آزمودنيها داراي سيکل عادت ماهيانه طبيعي و منظم با طول دوره 30- 26 روز بودند و هيچ يک از آنها حداقل 4 ماه قبل از شرکت در آزمون هيچ نوع داروي هورموني و جنسي از جمله داروي ضد بارداري را مصرف نکرده بودند. قبل از اجراي آزمون اصلي، همه آزمودنيها 2 جلسه آشنايي را براي به حداقل رسانيدن تاثيرات يادگيري و افزايش پايايي اندازه گيري دقيقا شبيه به آزمون اصلي در آزمايشگاه اجرا کردند. براي اجراي آزمون اصلي، همه آزمودني ها در ساعات 06:00 و 18:00 در طول مراحل فوليکولي و لوتئيني سيکل عادت ماهيانه در آزمايشگاه حاضر شدند. درجه حرارت بدن 30 دقيقه قبل ازانجام ساير آزمون ها اندازه گيري شد. شاخص هاي قلبي- تنفسي شامل ضربان قلب و فشار خون قبل و بعد از فعاليت و نهايتا حداکثراکسيژن مصرفي بوسيله اجراي پروتکل فزاينده بروس اندازه گيري شد. براي ارزيابي تاثير زمان روز و مراحل سيکل عادت ماهانه از تجزيه و تحليل آماري، تحليل واريانس دوطرفه با اندازه گيري هاي مکرر(ANOVA) استفاده شد. نرمال بودن داده ها نيزتوسط آزمون کلموگروف اسميرنوف بررسي شد. درجه حرارت بدن بطور معناداري از ساعت 06:00 تا 18:00 به اندازه 8/0 درجه سانتي گراد افزايش داشت (000/0=P و 43/183=F). تاثيرات معنادار زمان روزبر حداکثر اکسيژن مصرفي (000/0=P و 71/38=F) با 6/2 ميلي ليتر بر دقيقه افزايش در ساعت 18:00 نسبت به 06:00، ضربان قلب قبل از فعاليت (000/0=P و 01/42=F) و بعد از فعاليت (005/0=P و 32/10=F) بطور جداگانه با 8 و 4 ضربه در دقيقه بالاتر در ساعت 18:00 نسبت به 06:00، فشار خون سيستوليک قبل از فعاليت (001/0=P و 04/16=F) و بعد از فعاليت (023/0=P و 09/6=F) بطور جداگانه با 6 و 8/4 ميلي متر جيوه بالاتر در ساعت 18:00 نسبت به 06:00 مشاهده شد. سيکل عادت ماهيانه معنادار در درجه حرارت (000/0=P و 97/38=F)، ضربان قلب قبل از فعاليت (002/0=P و 59/12=F) و بعد از فعاليت (030/0=P و 51/5=F) با مقدار بالاتر در مرحله لوتئيني و حداکثر اکسيژن مصرفي (000/0=P و 62/59=F)، فشار خون سيستوليک قبل از فعاليت (007/0=P و 9=F) و بعد از فعاليت (035/0=P و 13/5=F) با مقدار بالاتر در مرحله فوليکولي مشاهده شد. در ماهيانه تنها در درجه حرارت معنادار بود (000/0=P و 13/37=F)، و در مورد ساير شاخص ها اثر متقابل معناداري بدست نيامد. نتايج بدست آمده حاضر نشان مي دهد شاخص هاي قلبي- تنفسي تحت تاثير زمان روز و مراحل سيکل عادت ماهيانه قرار دارند بنابراين، در محاسبه هنگام اندازه گيري شاخص هاي قلبي- تنفسي بايستي تاثيرتغييرات روزانه و سيکل عادت ماهانه در نظر گرفته شود. از طرفي با توجه به اينکه اين شاخص ها از يک ريتم روزانه پيروي مي کند که اين شاخص ه در زنان نيز تحت تاثير ريتم ماهانه قرار دارد لذا بايستي در مطالعات مربوط به زنان ريتم روزانه و ماهانه به دقت کنترل شود.

واژه هاي کليدي:

غييرات روزانه، سيکل عادت ماهيانه، مرحله فوليکولي، مرحله لوتئيني، عملکرد هاي قلبي - تنفسي