تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : اعظم باراني

دانشکده : تربيت بدني و علوم ورزشي

استاد راهنما : دکتر نادر رهنما

تاريخ دفاع : 26/12/86

رشته و گرايش : تربيت بدني و علوم ورزشي

استاد مشاور : دکتر عفت بمبئي چي

مقايسه شيوع و علل آسيب هاي اندام تحتاني در ورزشکاران حرفه اي رشته هاي فوتسال، بسکتبال، واليبال و هندبال

چکيده

اندام تحتاني پر آسيب ترين منطقه بدن در رشته هاي پر برخورد است. هدف از اين تحقيق بررسي شيوع و علل آسيب اندا م تحتاني در ورزشکاران حرفه اي زن رشته هاي ورزشي فوتسال، بسکتبال، واليبال و هندبال شرکت کننده در ليگ برتر 86-85 کشور مي باشد. بطور کلي 20 تيم ( 5 تيم از هر رشته ورزشي ) در اين تحقيق شرکت داشتند، که اطلاعات مربوط به آسيب ورزشکاران توسط پزشک و يا مربي تيم ها در پرسشنامه ويژه آسيب ثبت شد. اطلاعات مربوط به سيکل عادت ماهيانه، از طريق پرسشنامه اي که توسط ورزشکار تکميل مي شد بدست آمد. از آزمون خي دو براي تجزيه و تحليل داده ها استفاده شد. بطور کلي 112 آسيب اندام تحتاني در 283 ورزشکاري که در اين تحقيق شرکت داشتند مشاهده شد. بيشترين ميزان آسيب اندام تحتاني به ترتيب در فوتسال (3/39%)، واليبال (1/24%)، بسکتبال (4/21%) و هندبال (2/15%) بود (003/0 =P ، 07/14 =2χ). زانو (8/43%) و مچ پا (7/35%) آسيب پذير ترين بخش هاي بدن بودند. زانو پر آسيب ترين بخش بدن در فوتسال (5/54%) و هندبال(7/64%) بود (003/0 =Pء، 07/14 =χ2) و همچنين در بسکتبال (2/54%) و واليبال (52%) مچ پا بيشترين ميزان آسيب را به خود اختصاص داد (01/0 =Pء، 2/6 =χ2). شايعترين نوع آسيب در چهار رشته ورزشي اسپرين (1/49%)، استرين (4/21%) و پارگي مينيسک (5/12) بود (04/0 =Pء، 22/13 =χ2). بيشترين آسيب هاي زانو در ليگامنت ها (3/67%) و به خصوص در ليگامنت متقاطع قدامي (51%) رخ داد (000/0 =Pء، 4/54 =χ2). ميزان آسيب هاي ليگامنت متقاطع قدامي در فوتسال نسبت به رشته هاي ديگر بيشتر بود (004/0 =Pء، 5/13 =χ2). سهم آسيب هاي برخوردي (5/54%) نسبت به غير برخوردي (5/45%) بيشتر بود اما تفاوت مشاهده شده معنادار نبود (119/0 =Pء، 84/5 =χ2). ميزان آسيب هاي زمان مسابقه (6/53%) به طور معناداري نسبت به زمان تمرين (4/46%) بيشتر بود (03/0 =Pء، 69/8 =χ2). با وجود اينکه آسيب هاي شديد (8/51%) نسبت به آسيب هاي متوسط (7/35%) و خفيف (5/12%) بيشتر بودند، اما تفاوت معنادار نبود (05/0 =Pء، 6/12 =χ2). از نظر تعداد و درصد آسيب ميزان آسيب هاي مرحله لوتئيني (65%) نسبت به دو مرحله ديگر بيشتربود. اما ميزان آسيب ها نسبت به طول هر مرحله در مرحله تخمك گذاري (5/4) بيشترين و در مرحله فوليكولي (2) كمترين ميزان را به خود اختصاص داد (000/0 =Pء، 7/36 =χ2). در اين تحقيق ميزان شيوع و علل آسيب هاي اندام تحتاني در چهار رشته ورزشي فوتسال، بسکتبال، واليبال و هندبال ليگ حرفه اي زنان كشور مورد بررسي قرار گرفت. از نتايج اين تحقيق مي توان نتيجه گيري کرد که ميزان شيوع آسيب ها ي اندام تحتاني در چهار رشته مورد مطالعه متفاوت بود. زانو و مچ پا پر آسيب ترين بخش بدن بودند. بين ميزان آسيب هاي ناشي از برخورد و بدون برخورد تفاوتي مشاهده نشد. ميزان آسيب هاي زمان مسابقه از زمان تمرين بيشتر بود. كه ممكن است به دليل سطح بالاي رقابت در مسابقه و شدت بالاتر مسابقات نسبت به تمرين باشد كه منجر به برخورد بيشتر بازيكنان با هم و عملكرد نامتعادل مي شود و در نتيجه ريسك آسيب را حين مسابقه بيشتر مي كند. تعداد و درصد آسيب در مرحله لوتئيني بيشتر بود، اما نسبت به طول هر مرحله در دوره تخمک گذاري نسبت به ساير مراحل سيكل آسيب بيشتر و در مرحله فوليكولي كمتر مشاهده شد. زيرا در مرحله فوليكولي سطح استروژن بسيار كم است اما با شروع مرحله تخمك گذاري در وسط سيكل سطح اين هورمون بطور ناگهاني افزايش مي يابد. شايد تاثيرات فيزيولوژيكي كه اين هورمون در بدن زنان دارد باعث بالا رفتن ريسك آسيب در اين مرحله شود. نتايج اين تحقيق مي تواند براي کادر پزشکي تيم ها و کساني که در زمينه پيشگيري آسيب هاي ورزشي کار مي کنند مفيد و موثر باشد.

کلمات کليدي: شيوع، آسيب، ليگ حرفه اي، سيکل عادت ماهيانه.