تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : سمانه جعفرپور جشني

دانشکده : تربيت بدني و علوم ورزشي

استاد راهنما : دکتر نادر رهنما

تاريخ دفاع : 14/11/87

رشته و گرايش : تربيت بدني و علوم ورزشي

استاد مشاور : دکتر عفت بمبئي چي- دكتر خليل خيام باشي

مقايسه تراکم مواد معدني استخواني در زنان هندباليست و فوتساليست حرفه اي با زنان غيرورزشکار

چکيده

هدف: مقايسه تراکم مواد معدني استخوان بين زنان هندباليست و فوتساليست حرفه اي و زنان غيرورزشکار

نمونه هاي اين پژوهش شامل پانزده نفر از زنان هندباليست حرفه اي (سن: 1/3±6/23 سال؛ قد: 6/3±4/169 سانتي متر؛ وزن: 7/5±9/62 کيلوگرم) و پانزده نفر از زنان فوتساليست حرفه اي ( سن: 8/2±3/24 سال؛ قد: 4/4±1/161 سانتي متر؛ وزن: 7±3/54 کيلوگرم) و پانزده نفر از زنان سالم غيرورزشكار (سن: 2±8/23 سال؛ قد: 7±9/160 سانتي متر؛ وزن: 6/9±5/51 کيلوگرم) بودند. هيچ كدام از نمونه ها سابقه پوكي استخوان خانوادگي يا شكستگي و بيماريهاي مرتبط با پوكي استخوان را نداشتند. زنان ورزشكار داراي حداقل سه سال سابقه بازي هندبال و فوتسال حرفه اي بودند و هنگام انجام تحقيق به طور منظم در تمرين شركت مي كردند. زنان غير ورزشكار نيز سابقه شركت منظم در هيچ فعاليت ورزشي را در طول زندگي نداشتند. تراكم مواد معدني استخوان در مهره هاي دوم تا چهارم كمر و تروكانتر و گردن استخوان ران به وسيله دستگاه DEXA اندازه گيري شد، علاوه بر آن تراكم مواد معدني استخوان زند زبرين در هندباليست ها نيز اندازه گيري شد. داده ها با استفاده از آزمون t وابسته و ANOVA مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. ميزان کل تراكم مواد معدني استخوان زنان هندباليست، فوتساليست و غير ورزشکار به ترتيب 2/73±9/1011، 5/83±1197، 7/32±1/990 ميلي گرم بر سانتي متر مربع بود، نتايج تحقيق نشان داد که تراکم مواد معدني زنان فوتساليست بطور معناداري بيشتر از دو گروه ديگر بود (05/0ء5/43=F) و اما در ميزان تراکم مواد معدني استخوان هندباليست ها و غير ورزشکاران تفاوت معناداري مشاهده نشد (05/0P). در هندباليست ها ميزان تراكم مواد معدني بالاتنه (1154ميلي گرم بر سانتي متر مربع) بطور معناداري بيشتر از پايين تنه (9/940 ميلي گرم بر سانتي متر مربع) بود در ميزان تراكم مواد معدني دست برتر (7/381 ميلي گرم بر سانتي متر مربع) و غيربرتر (3/384 ميلي گرم بر سانتي متر مربع) هندباليست ها تفاوت مشاهده شده معنادار نبود(05/0P) و تراكم مواد معدني پاي برتر (4/925 ميلي گرم بر سانتي متر مربع) و غير برتر (4/956 ميلي گرم بر سانتي متر مربع) هندباليست ها تفاوت معناداري مشاهده شد (05/0P). از يافته هاي اين تحقيق مي توان نتيجه گيري کرد که بانوان ورزشکار و فعال نسبت به همسالان غيرفعال خود، تراكم مواد معدني استخوانشان بيشتر است. زنان فوتساليست نسبت به هندباليست ها از تراكم مواد معدني استخواني بيشتر ي در بالا تنه و پايين تنه و كل بدن برخوردار بودند. بنابراين مي توان نوع ورزش و شدت باري كه بر استخوانها وارد مي شود را از عوامل تاثيرگذار بر توده استخواني دانست.

واژه هاي کليدي: تراکم مواد معدني استخوان، هندبال، فوتسال، دست برتر، پاي برتر.