تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : ليلي مشرف

دانشکده : تربيت بدني و علوم ورزشي

استاد راهنما : دکتر وحيد ذوالاکتاف

تاريخ دفاع : 17/6/82

رشته و گرايش : تربيت بدني و علوم ورزشي

استاد مشاور : -

بررسي روايي هم عرض روشهاي ميداني تخمين چربي بدن براي زنان ورزشکار ايراني

چکيده

هدف: در اين تحقيق روايي هم عرض10 روش ميداني تخمين چربي بدن زنان ورزشكار از طريق اندازه هاي آنتروپومتريك مورد بررسي قرار گرفت. روش معيار در اين تحقيق تعيين درصد چربي از طريق وزن كشي زير آب بود. علاوه بر اين، عوامل احتمالي آنتروپومتريك موثر بر تخمين درصد چربي جامعه تحقيق مطالعه شد.

روش: حجم نمونه ابتدايي شامل 35 نفر از زنان ورزشكار بود كه به صورت داوطلب در تحقيق شركت كردند. از اين تعداد، در پايان تست ها و پس از پالايش داده ها ، اطلاعات مربوط به 29 نفر در تحليل هاي آماري استفاده شد. حجم نمونه زنان غيرورزشكار برابر30نفر بود. تمامي لايه هاي پوستي، اندازه هاي محيطي، وقطرهاي استخواني توسط روش هاي استاندارد اندازه گيري شد. ضريب پايايي تست ها برای سه نوبت اندازه گيري برابر 997/0 بود.

نتايج: الف) ضرايب همبستگي با روش معيار - از بين ده روش ميداني، بزرگترين ضريب همبستگي با روش معيار متعلق به روش دوم كچ و برابر 52/0 بود. با وجود معنا داري اين ضريب در سطح01/0، از آنجا كه محققين قبلي گزارش نموده بودند حداقل ضريب همبستگي براي يك روش معتبر بايستي 80/0باشد، نتيجه گيري شد كه هيچيك از روشهاي ميداني مورد مطالعه براي تخمين چربي زنان ورزشكار ايراني مناسب نيستند. همچنين از بين 19 آنتروپومتريك، تنها محل ها موا ضع ذيل با روش معيار همبستگي معنادار داشتند: محيط ران (r=0/66, p<0/01) ، محيط كمر (r=0/61, p<0/01)، قد(r=0/52, p<0/01)، وزن (r=0/51, p<0/01)، لايه ساقي (r=0/50, p<0/01)، محيط ها ی سينه و قطر آرنج (r=0/43, p<0/05)، لايه فوق تاجي (r=0/40, p<0/05)، و محيط باسن 13r=0/39, p<0/05

ب) مقايسه زنان ورزشكار و غيرورزشكار– زنان غيرورزشكار با 7/29درصدچربي به طور معنا داري از زنان ورزشكاربا 2/25درصدچربي چاق تربودند (p<0/01). دركمال تعجب، ضخا مت لايه هاي پوستي راني، شكمي، ساقي، و سه سرورزشكاران بزرگتر از غيرورزشكاران بود، هرچند كه فقط در مورد لايه ساقي تفاوت در سطح 05/0 معنا دار بود. نتيجه گيري آن بودكه احتمالا اثرورزش بر لايه پوستي ويژگي داشته وتحت تاثيررشته ورزشي است. درمورد محيط هاي اندامي، همه محيط ها در غيرورزشكاران بزرگتربود. ولي تنها درسه مورد شكم، كمر، ولگن اختلاف ها معنادار بود. براي كمر و لگن اختلاف ها 4 سانتيمتر وبراي شكم اختلاف 15 سانتيمتربود. باتوجه به تفاوت معنادارميانگين سني زنان ورزشكار (8/21) بازنان غيرورزشكار(7/26)، نتيجه گيري شدكه احتمالا اين اختلاف به ازدواج وباروري برمي گردد. مطابق انتظارهمه قطرهاي استخواني در ورزشكاران به طور معنا داري درشت تربود. مخالف انتظارتنها فرمول هاي دوم كچ وترن توانستند بيشتربودن چربي زنان غيرورزشكارراتشخيص دهند. اين نيز خود شاهدي مستقل برعدم روايي فرمولهاي غربي براي جامعه زنان ورزشكار و غيرورزشكار ايراني است.

بحث و نتيجه گيري: نتايج تحقيق حاضربرآن دلالت داردكه نه تنها ميزان فعاليت ورزشي اندازه هاي آنتروپومتريك راتحت تاثيرقرارمي دهد، بلكه اين اثرويژگي داشته ودرهررشته ورزشي متفاوت است. نتايج نشان دادكه فرمول هاي موجود منبعث از كشورهاي غربي حتي براي رتبه بندي زنان ورزشكار ايراني ازحيث ميزان چربي نيزمؤثرنيستند. درحال حاضروتازمان ابداع فرمول هاي بومي، پيشنهاد مي شود براي رتبه بندي ميزان چربي در زنان ورزشكار ايراني از مجموع نمرات ضخامت لايه هاي پوستي استفاده شود. با توجه به نشان داده شدن ويژگي اثررشته ورزشي و باروري، پيشنهاد مي شوددرمطالعه برروي جامعه زنان به اين عوامل توجه خاص مبذول شود.