تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 27/2/83

رشته و گرايش : تاريخ-ايران دوره اسلامي

استاد مشاور : مهدي مهرعليزاده

نام و نام خانوادگي : شهناز خواجه

دانشکده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مرتضي نورائي

بررسي نقش سياسي ـ اجتماعي زنان ايراني از سال 1340تا1350هـ.ش

چکيده

از دوره‌ي قاجار، برخي از افراد تغيير در موقعيت سياسي ـاجتماعي زنان را ضروري مي‌دانستند. اين مطلب به ويژه در عصر مشروطه از سوي انجمن‌هاي مستقل بانوان مطرح شد. آنان خواستار بهبود وضعيت خانوادگي و تحصيلي زنان بودند. در دوره‌ي رضاشاه فعاليت‌ها و استقلال عمل جمعيت‌هاي زنان چون ديگر گروه‌ها محدود شد. با گذار از اين دوره، جمعيت‌هاي زنان گاه به طور مستقل و اغلب به ياري احزاب سياسي به طرح خواسته‌هاي خود ادامه دادند و مسائل نسبتاً جديدي مانند حق رأي و بهبود موقعيت شغلي زنان را پيش كشيدند. پس از كودتاي 28 مرداد 1332ش/19 آگوست 1953 م و با محدود شدن فعاليت احزاب سياسي، جمعيت‌هاي زنان در پي يافتن حامياني ديگر به شاه و دربار نزديك شدند و دو طرف در راستاي تحقق اهداف خود به همكاري پرداختند. در اوايل دهه‌ي 1340ش/1960م طي اقداماتي كه تحت فشار آمريكا صورت گرفت، به زنان حق رأي داده شد. اين امر زمينه‌ساز ورود زنان به مجلس، هيأت دولت و احزاب دولتي بود كه عملكرد آنان در اين رساله مورد توجه قرار گرفته است. از سوي ديگر، در اين دهه عده‌ي بسياري از زنان به دنبال تشديد مخالفت ها عليه رژيم پهلوي با حضور در تظاهرات خياباني و حمايت از روحانيون، نارضايتي خود را از حكومت نشان دادند. عده‌اي از آن‌ها نيز در احزاب و گروه‌هاي سياسي مخالف دولت شركت نمودند.

افزون بر نقش سياسي زنان، رساله‌ي حاضر به بررسي كلي موقعيت آنان در خانواده، سيستم آموزشي و نيز بازار كار نظر دارد ودر اين زمينه تغييراتي كه در وضعيت زنان صورت گرفت و كاستي‌هاي موجود در آن اوان را نشان مي‌دهد.

كليد واژه‌ها: زنان، خانواده، آموزش، كار، حق رأي، مجلس، هيأت دولت، احزاب ، قاجار، پهلوي