تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 29/6/83

رشته و گرايش : تاريخ-ايران دوره اسلامي

استاد مشاور : دکتر علي اکبر کجباف

نام و نام خانوادگي : غلام ولي وحيدنيا

دانشکده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر فريدون اللهياري

لرستان در دوره صفوي

چکيده

يكي از دوره‌هاي مهم تاريخ ايران، از لحاظ سياسي، ملي و مذهبي دوره صفويه است كه تأثير شگرفي از جهت فرهنگ و مذهب بر ايرانيان داشته است. لرستان يكي از استان‌هاي بزرگ ايران به شمار مي‌آيد كه از دوران گذشته تاكنون نقش مهمي‌درسياست، اقتصاد وفرهنگ‌ايران‌زمين كرده است. موقعيت طبيعي،تجاري واستراتژيكي لرستان موجب شده است كه دولتهاي مختلف توجه خاصي به اين منطقه داشته باشند سبب توجه دولت‌هاي مختلف به اين منطقه‌شده است، چراكه‌لرستان تاريخ‌صحنه‌رفت‌و آمد اقوام مختلف بوده است. پس از حضورتركان، لرستان شاهد مهمترين تحول خود بود. مهم ترين تحول در لرستان بعد از حضور تركان رخ داد هنگاميكه دولت بزرگ و اصيل اتابكان در اين سرزمين بنيان‌گذاري شد، سلسله بزرگ اتابكان در اين ايالت بوجود آمد و در رويارويي با دولت‌هايي چون مغولان، ايلخانان و تيموريان روزگار پرتنش و حادثه‌اي را پشت سرگذاشت. سلسله اتابكان لرستان از ابتداي تشكيل دولت صفويه تابع اين حكومت بود، البته اين امر به راحتي ميسر نشد به ويژه كه لرستان در مرز دو دولت قدرتمند شرق (صفوي و عثماني) قرار داشت،بعد از تسلط كامل دولت صفوي بر اين ايالت، اتابكان لرستان براي مرزهاي مهم غربي كشور كه از اهميت خاصي برخوردار بود مرزداراني فداكار به شمار ميرفتند و به سبب اين امر از احترام ويژه‌اي در دربار صفوي برخوردار بودند، در عصر صفوي بالاترين مقام از آن واليان بود كه زمام‌دار ولايت لرستان را يكي از آنها بر عهده مي‌گرفت و در كنار اطاعت از دولت صفوي از نوعي استقلال نيز برخودار بود. اوج اقتدار و عصر طلايي ايران عصر صفوي در زمان شاه عباس كبير بوده است زماني كه دولت صفويه در تمام زمينه‌ها به رشد و اعتلاي فراوان دست يافت، شاه مقتدر صفوي تمام موانع بر سر راه يك قدرت بلامنازع را از ميان برداشت و با كشتن آخرين اتابك، ايالت لرستان براي هميشه طومار حكمراني اتابكان را در لرستان درهم پيچيد و لرستان را يكي از چهار والي نشين تابع صفوي نمود. از اين زمان به بعد در همه صحنه‌هاي سياسي در كنار دولت صفوي واليان لرستان به چشم مي‌خورند،بعد از مرگ شاه عباس و ايجاد هرج و مرج ناشي از نبود يك دولت مقتدر به آرامي راه استقلال را طي نمود تا جايگاه خود را به عنوان يك دولت محلي مستقل بدست آورد. با روي كار آمدن شاه سلطان حسين، سلسله صفويه در سراشيبي سقوط قرار گرفت. با حمله افغان‌ها به ايران نيروهاي مردمي و واليان و حاكمان ايالت‌هاي بزرگ و كوچك با دلاوري سد راه افغان‌ها شدند، يكي از اين ايالت‌ها، لرستان بود كه با وجود رشادت عده زيادي از دلاوران آن باز هم ايالات مختلف سلسله صفويه سقوط كرد. از آن پس واليان لرستان ضمن حفظ مرزهاي ايالت خود تا مدت ها با رشادت و دلاوري در مقابل حملات عثماني‌ها مقاومت نمودند.