تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 28/4/83

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر علي اصغر باباصفري

نام و نام خانوادگي : طاهره کاکويي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمد فشارکي

صور خيال در روضه الانوار خواجوي کرماني

چكيده

يكي از سخن سرايان بزرگ و والامقام تاريخ ادبيات فارسي كه كم تر مورد توجّه قرار گرفته است، خواجوي كرماني است. وي از شاعران نام آور ايران در قرن هشتم هجري است كه آثار ادبي متنوّع و فراواني را در نظم و نثر از خود بر جاي گذاشته است و اشعارش از امتيازات خاصّي برخوردار است.

يكي از آثار منظوم خواجو، «خمسه» است، كه شامل پنج مثنوي عارفانه و عاشقانه است. «روضة الانوار» يكي از مثنويهاي خمسة اوست، كه به پيروي از « مخزن الاسرار» نظامي، در مطالب عرفاني سروده شده است.

اين مثنوي از نظر كاربرد صورخيال و ابزارهاي هنري بيان و بديع در خور توجّه فراوان است.

«خيال» يا «صور خيال» كه عنصر اصلي شعر محسوب مي شود و انتقال جنبه عاطفي و احساسي اثر ادبي از طريق آن صورت مي گيرد، در يك تعريف كلّي، نمودهاي گوناگون تخيّل شاعر است كه شامل مباحث فنّ بيان و برخي از مباحث فنّ بديع است.

بر همين اساس، صور خيال در مثنوي «روضةالانوار» از لحاظ صنايع بياني، در چهار دسته (يعني: تشبيه، مجاز مرسل، استعار، كنايه) و از لحاظ صنايع بديعي در دو دسته (يعنـي: ايهام و پارادوكس) مورد بررسي قرار گرفته است، تا خوانندگان با زيباييهاي اشعار اين شاعر بزرگ بيشتر آشنا گردند.