تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 3/4/83

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-اقليم شناسي

استاد مشاور : دکتر سيد هدايت الله نوري

نام و نام خانوادگي : علي دردخوار

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمدحسين رامشت

اقليم كشاورزي لامرد با تأكيد بر كشت گندم

چكيده

گندم يکي ازاولين گياهاني است که بوسيله انسان کشت شده و سابقه آن در خاورميانه به 12 تا 17 هزار سال قبل از ميلاد برمي گردد. در ايران تحقيقات زيادي در مورد گندم انجام شده اما در مورد اثر اقليم بر روي آن کمتر مطالعه شده است. مهمترين تحقيقي که در باره اثر آب و هوا بر روي گندم در ايران انجام گرفته است، مطالعات مربوط به 15محصول استراتژيک کشور مي باشد که توسط مهندسين مشاور کوانتا براي سازمان هواشناسي کشور انجام شده است. مطالعه حاضربه منظور بررسي شرايط محيطي گندم رقم فلات (ميان رس) و محاسبه نيازهاي حرارتي آن در مراحل فنولوژيكي در شهرستان لامرد انجام شده است.

در اين مطالعه از روش ترکيبي اسنادي- ميداني استفاده شده است. بدين صورت که در مرحله اول اطلاعات موجود از منابع مكتوب تاحد امکان فيش برداي شد. سپس با احداث يک مزرعه نمونه براي سال زراعي 83-1382 اقدام به برداشت اطلاعات فنولوژيکي شد. اطلاعات فراهم شده با استفاده از روش هاي فوق با استفاده از نرم افزارهاي رايانه اي همانند surfer، spss و excel مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.

دراين مطالعه مجموع واحدهاي حرارتي مورد نيازگندم رقم فلات درطول دوره رشد 4/2175 درجه- روز و طول دوره رويش آن 156 روز محاسبه شد. ميزان واحدهاي حرارتي مراحل فنولوژيکي جوانه زدن، سبز کردن، سه برگي شدن، پنجه زدن، ساقه رفتن، خوشه رفتن، گل دادن، خميري شدن و رسيدن به ترتيب 2/116، 2/113، 9/122، 4/336، 269، 255، 1/230، 6/383 و 349 درجه- روز بدست آمد.همچنين با برقراري رابطه بين واحدهاي حرارتي و توسعه هرفازفنولوژيکي، مدلهايي براي پيش بيني هر فاز ارائه گرديد تا با توجه به آنها بتوان زمان مناسب براي عمليات کاشت، داشت و برداشت گندم پيش بيني و توصيه نمود.علاوه بر اين، تاريخهاي شروع وخاتمه دماهاي آستانه حداقل 4 و10 درجه سانتيگراد و ديگر آستانه هاي دمايي براي مراحل محتلف فنولوژي گندم رقم مذكور نيزمحاسبه شد. دراين مطالعه ارتباط بين ارتفاع و ميزان درجه- روزنيزدر مورد اين رقم در منطقه بررسي گرديد. از اين محاسبات مشخص شد كه بهترين زمان کاشت اين رقم در شهرستان لامرد بين 15 تا 25 آبان ماه مي باشد و در مناطقي از آن كه ارتفاع بيش از 805 متر و يا دماي سالانه کمتر از 7/22 درجه سانتيگراد باشد براي کشت گندم رقم فلات محدوديت ايجاد مي كند.

براساس يافته هاي اين تحقيق مي توان گفت که مهمترين عوامل محيطي موثربرتوليدات کشاورزي بويژه گندم اقليم، آب و خاک مي باشد که از ميان اين سه عامل اقليم بيشترين نقش را دارا است. بطوري که از ميان عناصر اقليمي توزيع دماي ماهانه درمنطقه درکاهش يا افزايش ميزان عملکرد گندم نقش اساسي ايفامي کند.