تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 2/4/83

رشته و گرايش : تاريخ-ايران دوره اسلامي

استاد مشاور : دکتر اصغر منتظرالقائم

نام و نام خانوادگي : صديقه محمدي

دانشکده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر حسين ميرجعفري

موقعيت سادات در دولت صفوي از شاه عباس اول تا سقوط صفويان

چکيده

بدون ترديد، يكي از دوره‌هاي مهم تاريخي ايران، به لحاظ تأمين كننده استقلال و هويت ملي – مذهبي ما و هم تأثير شگرف آن در فرهنگ و مذهب ايرانيان دوره صفوي است.

يكي از مهم ترين اقدامات اين دولت رواج مذهب حقه اماميه در ايران بود، كه سال‌ها در برخي نقاط ايران حضور داشت و مجبور بود در پرده تقيه به سر برد؛ به يمن وجود اين دولت تشيع در سرتاسر ايران منتشر شد و شيعيان پس از قرن‌ها توانستند با آزادي كامل به انجام اعمال و شعائر ديني خود بپردازند.

فضاي باز سياسي باعث حضور چشمگير علما، بزرگان، دانشمندان و سادات گرديد؛ به دليل آن صفويان خود را منتسب به رسول گرامي اسلام (r ) مي‌دانستند و نيز از روي اعتقاد به تشيع، به سادات و وابستگان به خاندان حضرت محمد (r ) توجه و التفات خاصي داشتند،‌ لذا سادات در اين دوره از موقعيت سياسي بسيار بالايي برخوردار شدند و صاحب مناصب و مقامات اداري و امتيازات اقتصادي مهم شدند.

يكي از مناصب اداري مهم عصر صفوي، مقام صدارت بود كه مي‌توان گفت منحصر به سادات بوده است.

گذشته از آن برخي از افراد برجسته سادات به مقام نقابت نيز دست مي‌يافتند در واقع منصب نقابت نيز در اين دوران منحصر به خاندان سادات بوده است. ساير مقامات و مناصب اداري و سياسي چون شيخ الاسلام، ملاباشي، قضاوت و توليت نيز ميدان فعاليت سادات اين زمان بوده است. موقعيت سادات در عصر صفوي به حدي بالا رفت كه در عرصه‌هاي گوناگون فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي تأثير شگرفي بر جامعه‌ي ايران آن زمان گذاشتند و از خود يادگارهاي ماندگاري برجاي نهادند، عنايات شاهانه پادشاهان صفوي راه را براي ورود سادات ساير بلاد اسلامي چون مكه و مدينه هموار نمود و ايران عصر صفوي زمينه بالندگي و حضور پوياي آن‌ها نيز گرديد، تا جايي كه تصدي بسياري از مقامات بلند رتبه سياسي، اداري ايران را به دست گرفته بر اريكه‌ي علم و دانش زمان خود نيز مقتدرانه تكيه زدند.

كليد واژه ها: سادات، سَّيد، شريف، صفوي، نقابت .