تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 29/6/74

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-اقليم شناسي

استاد مشاور : دکتر حسين بيک محمدي

نام و نام خانوادگي : عباس رفسنجاني فيروزي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر حسنعلي غيور

منابع و مسائل آب دشت رفسنجان

چكيده

حاكميت اقليم بياباني و عدم وجود منابع آب سطحي كافي و قابل اعتماد در دشت رفسنجان موجب شده است تا استفاده از آبهاي زيرزميني از ديرباز به عنوان مهمترين و شايد تنها منبع تامين آب از اهميت زيادي برخوردار باشد . افزايش بهره‏برداري از اين منبع بتدريج باعث شده است تا ميزان برداشت از سفره‏هاي زيرزميني بر مقدار تغذيه آنها برتري يابد و بيلان سفره‏هاي آب منطقه بسرعت منفي گردد . پيامد آغازين از اضافه برداشت افت سطح ايستايي و بدنبال آن نشست زمين بوده كه پيامدهاي ثانوي ديگــري چون:خشك شدن تدريجي قناتها، هزينه اضافي عميق تر كردن چاهها، افزايش پمپاژ، افزايش ميزان املاح موجود در آبها، تراكم آبرفت و كاهش نفوذپذيري، كاهش ميزان تغذيه مجدد آبهاي زيرزميني، افزايش خطر بروز سيلابها و خسارتهاي ناشي از شكافهاي ايجاد شده در سطح منطقه را نيز در بر داشته است.

بنابر اين با توجه به بيلان منفي آبهاي زيرزميني منطقه و كارايي بالايي كه اين آبها از نظر ارزش اقتصادي در توليد پسته دارند لازم بود تا عناصر بيلان آبي منطقه بخوبي شناخته و محاسبه شوند و از اين ميان عواملي كه مي‏توانند وضعيت اين بيلان را متعادل سازند به عنوان كنترل كننده‏هاي آن، مورد ارزيابي و توجه جدي قرار گيرند.

رسالت ما در اين تحقيق ابتداء ارائه مشكلات و تنگاهاي وضع موجود بوده و در آخر با يك جمع‏بندي كلي از منابع و مسائل آب دشت رفسنجان، توصيه‏ها و پيشنهاداتي را در جهت به تعادل رساندن بيلان آبي منطقه ارائه كرده‏ايم كه مهمترين آنها كنترل‏هاي جدي بر اضافه برداشت چاهها، متوقف كردن سريع برداشت از چاههاي غير مجاز، تعيين مدول آبياري براي پروانه‏هاي بهره‏برداري فاقد مقدار دبي مشخص،‌ افزايش راندمانهاي انتقال و توزيع بوده است و نهايتاً به عنوان آخرين آلترناتيو انجام مطالعات مقدماتي در زمينه اجراي طرحهاي انتقال آب از حوضه‏هاي مجاور توصيه و پيشنهاد شده است.