تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 22/3/74

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر مهدي دهباشي

نام و نام خانوادگي : امان ا.. محمدي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر سيد مهدي نوريان

حكمت عملي در كليله و دمنه و مقايسه حكايات مشترك كليله و دمنه با مثنوي مولوي

چكيده

حكمت علمي عبارت است از آگاهي به تكاليف و وظايف انسان كه مقتضاي آن عقول اهل بصيرت است كه با گذشت زمان و درگرگوني اوضاع و احوال تغيير و تبديل نمي‏يابد و در عين حال به نظام احوال معاش و معاد آدمي منتهي مي‏شود . اين تكاليف از ناحيه قانون بشري وو حتي الهي نمي‏باشد هر چند به اجمال شامل مذاهب و اديان مي‏شود و عقل و خرد مي‏تواند آنها را كشف كند.

انبوه معاني حكمت و تعليمي كتاب كليله و دمنه در قالب معروفترين نوع تمثيل يعني فابل ارائه مي‏شود.

در فابل قهرمانان حكايت حيوانات هستند كه هر كدام ممثل و معرف افرادي هستند كه در جوامع بشري در گذشته‏هاي دور و نزديك زندگي مي‏كردند . مترجم كه در پيي آن است وظيفه انتقاد و اصلاح جامعه را به انجام برساند ناگريز از تصريح لب فرو مي‏بندد و عقايد و انديشه‏هاي خود را بر زبان حيوانات مي‏نهد .آشنايي با باورهاي ايرانيان و معيارهاي سعادتمندي آدمي در فرهنگ ايراني كه در پرهيز از رذايل اخلاقي و التفات به فضايل مبتني بر عقل جلوه‏گر مي‏شود در لوحه‏هاي عبرت آموزي به تصوير كشيده شده است . شواهد متعددي از سخنوران ادب فارسي مهر تائيدي بر انديشه‏هاي خردگرايانه مترجم و شناختي دقيق‏تر از باورهاي اخلاقي اجتماعي و سياسي فراروي ما مي‏نهد .

مقايسه اجمالي بين حكايات مثنوي مولانا كه ماخذ آنها كليله و دمنه بوده صورت گرفته است . درياي مواج معاني عرفاني و تصرفاتي كه مولانا در شش قصه بر گرفته از كليله و دمنه انجام داده است حيرت انگيز است چنانكه در پاره‏اي موارد نتيجه منطقي تمثيل ماخذ و به عبارتي تعليم و پند مورد نظر كليله و دمنه ناديده گرفته مي‏شود و كاخي رفيع از معاني غيبي بر پايه‏اي از حكايتي بسيط بر افراشته مي‏شود.