تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : هوشنگ زارع

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مجيد صادقي

تاريخ دفاع : 2/10/83

رشته و گرايش : الهيات-فلسفه و کلام اسلامي

استاد مشاور : دکتر محمد بيدهندي

بررسي رابطه عقل روحي از نظر ابوحامد محمد غزالي

چكيده

ابو محمد غزالي در مقام ثبوت به وجود عقل اعتراف مي‌كند و به بيان خصوصيات و ويژگي‌هاي آن همت مي‌گمارد اما در مقام اثبات و كاركرد، چندان نقشي براي عقل به طور مستقل از وحي قائل نيست. و به لزوم تبعيت عقل از وحي راي مي دهد.

وي قلمرو گستردةعقل را بسيار محدودتر از وحي مي‌داند و وحي را بر جايگهي برتر و الاتر از عقل مي نشاند كه عقل از درك آن عاجز است. طريق شناخت مابعدالطبيعه براي عقل مسدود نيست اما يافتن آن توسط عقل بسيار مشكل است و براهين يقيني در اين زمينه نادر است كه تعداد معدودي مي‌توانند به آن دست يابند.

او نافي عقل نيست بلكه ناقد عقل است و اين نقد او به عقل نظري مربوط مي‌شود چرا كه عقل عملي، خود در اختيار وحي قرار دارد. وي تاكيدات وحي بر عقل و تعقل را، به وجود عقل، عقل عملي و عقل نظري تابع وحي و تفكر در مخلوقات خداوند متعال، تفكر در اعمال خويش و ثمرة آن در آخرت توجيه و تفسير مي نمايد.

روش تدوين اين رساله روش كتابخانه‌اي و شيوة كار، توصيف با تكيه بر تحليل محتوا و نقد و بررسي مي‌باشد.

كليد واژه‌ها:عقل، وحي، عقل نظري، عقل عملي.