تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : عليرضا رئيسي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمدعلي اژه اي

تاريخ دفاع : 30/6/84

رشته و گرايش : فلسفه-منطق

استاد مشاور : -

معناي اسم خاص و نوع طبيعي مطابق ديدگاه كريپكي و پاره اي از منتقدان

چكيده

توجه به معنا و معناشناسي در فلسفه تحليلي جايگاه ويژه ايي داشته است تا جاييکه وجه تمايز بنيانگذاران فلسفه تحليلي نظير مور وفرگه تاکيد و توجه بر معنا بوده است لکن در يک تئوري سمانتيکي نظير آنچه در اينجا مورد توجه قرار گرفته است چنين منظوري از معنا مد نظر نمي باشد در واقع اگر کلمه هاي موجود در زبان را مجموعه ايي از نمادها بدانيم آنگاه يک نظريه سمانتيکي به اين منظور طرح مي شود تا منظور از اين نمادها را مشخص کند البته همانگونه که خواهيم ديد پژوهش پيرامون مباحث معنا شناسي تعامل و اندر کنش ظريفي با ساير مباحث فلسفي نظير معرفت شناسي، متافيزيک و منطق علي الخصوص منطق موجهات خواهد داشت.

ديدگاه کريپکي پيرامون معناشناسي اسم خاص و نوعهاي طبيعي در امتداد ولي در نقد ديدگاههاي رايج در اين خصوص شکل گرفته است، از اينرو ضرورتا به ديدگاه ميل، فرگه، راسل و سرل در اين خصوص پرداخته شده است مطابق ديدگاه ميل اسم خاص داراي معنا نمي باشد و اطلاق آنها به يک شي به استمرار هيچ صفتي از آن شي وابسته نيست چنين ديدگاهي معضلات گوناگوني را ايجاد مي کند نظير چگونگي آگاهي بخشي برخي اينهمانيها ، معنا داري اسمهاي تهي ، اسنادهاي گرايشي و نظاير آن. فرگه با تفکيک بين مفهوم و مصداق در ترم هاي زبان درصدد حل اين معضلات برآمد. راسل نيز با تکيه بر آنکه اسامي خاص خلاصه شده توصيف ها هستند پاره ايي از اين معضلات را حل و فصل نمود پس از فرگه و راسل جان سرل نيز با تکيه بر نظريه اي دسته اي خود سعي در تدقيق تئوري توصيفي نمود.

کريپکي با استمرار از استدلال هاي موجهاتي – معرفت شناختي کليه نظريات توصيفي را رد مي کند مطابق ديدگاه کريپکي اسامي خاص و نوعهاي طبيعي فقط دلالت مي کنند و به تعبير او دال ثابت مي باشند البته او براي توجيه مکانيزم ارجاع نظريه علي- تاريخي را پيشنهاد مي کند. ديدگاه کريپکي اگر چه به ظاهر و از جهت سمانتيکي بازگشت به ديدگاه ميل مي باشد ولي در واقع نوعي بازگشت به ذات باوري ارسطويي مي باشد چراکه او علاوه بر اسامي خاص حتي براي نوعهاي طبيعي نظير انسان و ... نيز قائل به ذات مي باشد.

در پايان خواهيم ديد که اگرچه ديدگاه سلبي ( در نقد نظريه هاي توصيفي ) موفق مي نمايد ولي ديدگاه اثباتي او در ساختن يک تئوري سمانتيکي با مشکلات و معضلات جدي مواجه است .

کليد واژه ها: اسم خاص - نوع طبيعي - دال ثابت - ذات گرايي- جهانهاي ممکن - توصيفات- محمول