تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : محمود ايزدپناه

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر محمدجواد صافيان

تاريخ دفاع : 14/4/84

رشته و گرايش : فلسفه-غرب

استاد مشاور : -

دکارت و بشرانگاري

چكيده

رنه دكارت (1650-1596) فيلسوف، رياضيدان و فيزيكدان بزرگ غرب، در انديشه تجديد علم و معرفتي برآمد كه تزلزل‌ناپذير باشد. لذا در همه چيز شك مي‌كند تا عقايد و افكار خويش را با عقل بسنجد. روش دكارت به سوبژكتيويسم منتهي ‌شد و تأثير عميقي در فلسفه مدرن غرب داشته است تا جايي كه به عنوان پدر فلسفه جديد شناخته شده است؛ دوره‌اي كه به مدرنيته معروف است. تحقق مدرنيته در اصل بر تأسيس مباني مدرن در تفكر بشر كه قبلاً سابقه نداشته است مبتني است. در مدرنيته كه وجه متمايز آن نگرش اومانيستي است، بشر نگرش جديدي به هستي يافته و در پرتو آن خودش، عالم و خداي عالم را به طريق ديگري برخلاف آنچه تاكنون رايج بوده ديده است. دكارت مؤسس اين فلسفه است و مباني انديشه اومانيستي را در تفكر وي مي‌توان جستجو كرد. دكارت دنبال يقيني است كه مبتني بر معناي جديد عقل است و با معناي جديدي كه از عقل ارائه داد، انسان مستقل از يقين ايماني و با مساعي خويش در صدد برآمد كه نسبت به موجوديت انساني خويش در ميان ساير موجودات مطمئن شود و يقين يابد. ارتباط انسان با خدا و اعتقاد به وجود او مبتني بر ملاك و معياري است كه انسان مشخص مي‌كند. همچنين با تمايز و تباييني كه بين ذهن و عين قائل مي‌شود به جدايي ذهن و عالم خارج رهنمون مي‌‌شود. در همچون بينشي اين ديگر ذهن انساني نيست كه خود را با صورتهاي نوعي موجود در اشياء مطابقت مي‌دهد بلكه اين ذهن بشري است كه با تعريفي كه از حقيقت و ماهيت اشياء مادي بدون رجوع به آنها ارائه مي‌دهد ملاك و معيار براي اشياء مادي و عالم خارج تعيين مي‌كند. در باب اخلاق نيز، اخلاق مبتني بر نظام فيزيولوژيكي بدن و سيستم تعليم و تربيتي جايگزين اخلاق مبتني بر شريعت الهي و كتاب مقدس مي‌شود و در نهايت به جدايي احكام الهي و احكام اخلاقي مي‌انجامد. روي هم رفته دكارت اگرچه يك اومانيست تمام عيار شناخته نمي‌شود به عنوان پايه گذار اومانيسم مدرن مي‌تواند شناخته شود.