تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : عباس ابراهيمي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مجيد صادقي

تاريخ دفاع : 30/3/84

رشته و گرايش : الهيات-فلسفه و کلام اسلامي

استاد مشاور : دکتر مهدي امامي جمعه

مباني فلسفي عرفاني انسان شناسي در نهج البلاغه

چكيده

ازجمله مباحثي که درزمينه انسان وانسانشناسي قابل طرح وپي گيري است روشن نمودن ابعادفلسفي-عرفاني اين وجود پيچيده مي باشد.اين موضوع را درمنابعي متعددازجمله نهج البلاغه مي توان پي گيري نمود. پي گيري اين موضوع درنهج البلاغه داراي اعتباروارزش خاصي است,چراکه اين مجموعه ازجانب انساني کامل صادرشده که خوددرمتن وقايع حضورداشته است. درجهت تبيين اين دوبعددرنهج البلاغه؛مسائلي چون تعريف انسان و ديدگاههاي وجودي نهج البلاغه درباره انسان,عوامل تکامل دهندةوجودانسان ومعيارهاومشخصه هاي انسان کامل بايدتجزيه وتحليل شوند. براي وصول به اين مهم ابتدامتن نهج البلاغه کاملاموردمطالعه وبررسي قرارگرفته وشواهدوعباراتي که دراين زمينه وجودداشته استخراج شده اند. پس ازاستخراج مطالب نهج البلاغه دراين زمينه,به کمک شرح هاي نهج البلاغه ومتون فلسفي وعرفاني اصيل به کشف وتفسيرمعاني موجوددرعبارات حاضرپرداخته شده است. درنهايت نتايجي که حاصل شده است؛نتايجي جالب وقابل توجه بوده است. ديدگاهي که نهج البلاغه دربارةتعريف انسان دارد؛آنست که به علت دوخصلت «پيچيدگي»و«گستردگي»وجودي انسان اين موجودقابل تعريف نبوده وابعادوجودي اوراکاملانمي توان تعيين نمود.نگرش هاي وجودي که نهج البلاغه دربارةانسان داراست؛ کاملاموردتاييدتاملات وکاوش هاي عقلاني مي باشد,واين حقيقت نشانگرنقطه قوت وتوانايي نهج البلاغه مي باشد. دربارةعوامل تکامل انسان درنهج البلاغه بايدگفت عوامل مذکوردرنهج البلاغه عواملي متعددمي باشدکه درباره هريک ازعوامل مباحث مفصلي دارد. ودربارةآخرين مساله يعني مشخصه هاي انسان کامل هم نهج البلاغه درحدودصدوچهل موردبحث نموده که دررسالة حاضرمي توان اين حقايق را پيگيري نمود.