تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 23/3/72

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-اقليم شناسي

استاد مشاور : دکتر محمدرضا کاوياني

نام و نام خانوادگي : تقي طاووسي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر حسنعلي غيور

بررسي وضعيت طبيعي دشت جرقويه سفلي با تاكيد بر كاربرد روشهاي هيدروكليماتولوژي در استفاده بهينه از منابع آب

چكيده

تحقيقات اين رساله در چهارچوب روابط متقابل انسان و محيط انجام شده و در آن بر هيدروكليماتولوژي تأكيد گرديده است. در ميان عوامل طبيعي محيط «آب و هوا» تأثير مستقيم در بنيان عوامل سازنده محيط هاي جغرافيائي دارد و با توجه به نقش حياتي آب، شناخت آب در قالب مطالعات هيدرولوژي مي تواند چهارچوبي منطقي در بهره برداري صحيح از منابع آب تلقي شود و در اين راه اقليم است كه مي تواند كليد بررسي هاي آب شناسي محسوب گردد.

اقليم خشك، كمبود منابع اب و حساسيت خاك از مهمترين ويژگيهاي طبيعي منطقه مورد مطالعه به حساب مي آيد و كاهش اثر اين محدوديت هاي طبيعي براساس يك مديريتي كه در راستاي استفاده يهينه از منابع اب و خاك استوار بوده و به كليه روابط موجود توجه شده باشد، ضروري به نظر مي رسد.

اهداف مشخصه عبارتند از:

الف – شناخت مشكلاتي ناشي از محدوديت هاي محيط طبيعي

ب- شناخت مشكلاتي ناشي از مديريت هاي اعمال شده در گذشته

ج- تعيين پتانسيل هاي موجود در منطقه

د- مديريت بهره برداري از منابع طبيعي آب و خاك بر پايه توجه به كليه شرايط حاكم محيطي و عواقب ناشي از اعمال آن.

پس از جمع آوري اطلاعات مربوطه و تجزيه و تحليل آنها، مطالب به گونه اي دسته بندي شده كه در چهار بخش و 20 فصل آورده شده اند:

1-بخش اول بررسي وضعيت شامل 5 فصل (معرفي اجمالي، زمين شناسي، ژئومورفولوژي، خاكها و پوشش گياهي).

2-بخش دوم مطالعات اقليم شناسي شامل 8 فصل (توده هاي هواي مؤثر بر منطقه، دما، باد، نم نسبي، بارندگي، تبخير و نوع اقليم ).

3-بخش سوم هيدروكليماتولوژي و برنامه ريزي كنترل سيلاب كه به صورت موردي حوضه آبريز نيك اباد را مورد بررسي قرار مي دهد و در چهار فصل خصوصيات هندسي حوضه، دبي و حجم سيلاب، عوامل موثر در ظهور سيلاب و امكانات دفع آن بررسي شده اند.

4-بخش چهارم ژئوهيدرولوژي و مديريت صحيح از منابع آبهاي زيرزميني و طرح آبرساني از زاينده رود در سه فصل مطالعه شده اند.

نتيجه اينكه براي استفاده از منابع طبيعي اولا“ بايد كنترل سيلاب نه تنها از نيروي مخرب آنها جلوگيري نموده بلكه به توسعه منابع اب منطقه كمك نمود و بدينوسيله به افزايش رطوبت خاك، تقويت مراتع و توسعه دامپروري و تغذيه آبهاي زيرزميني كمك شود. و ثانيا“ با برداشت متعادل آبهاي زيرزميني نسبت به ميزان تغذيه آن از افت آبهاي زيرزميني و تداخل آبهاي شور به سفره آب زيرزميني جلوگيري نموده و با اعمال مديريت آبياري جديد، راندمان آبياري را بالا برده و با حداقل مصرف آب حداكثر بهره برداري را داشته باشيم و ثالثا“ با اعمال اصلاحي و مديريت زراعي كه با آگاهي از حساسيت خاك توأم باشد موجب اصلاح خاكها شده و از شور شدن و فرسايش آنها جلوگيري بعمل آيد.