تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 24/6/80

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر جمشيد مظاهري

نام و نام خانوادگي : محمد مستقيمي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر سيد مهدي نوريان

نقد و تصحيح ديوان نيكي اصفهاني

چكيده

پيش در آمد، ابتدا نحوهء تهيه تنها نسخهء خطي ديوان را توضيح مي دهد ، آن گاه با توجه به اين كه ديوان تك نسخه است ،به توضيح تصحيح قياسي مي پردازد. آن گاه روش كار و مشكلات آن را بيان مي كند.

بخش در آمد، ابتدا زندگي نامه نيكي را به نقل ا ز تذكره ها، تا حدي كه به تكرار نيجامد، نقل مي كند، آن گاه به نقد شعر او مي پردازد، و با توجه به زمان حيات شاعر كه قرن 10 هجري است و با عنايت به اين كه در اين دوره دو مكتب وقوع و هندي رواج دارد، ابتدا مكتب وقوع را شرح مي دهد و پس از آن، شعر نيكي را با ويژگي هاي مكتب وقوع سنجيده، به اين نتيجه مي رسد كه : باوجود نمونه هايي از اين مكتب در شعر نيكي نمي توان او را يك شاعر وقوعي دانست.

پس از آن ، مكتب هندي و ويژگي هاي آن مورد بررسي قرار مي گيرد و نكته به نكته، اين ويژگي ها با شعر نيكي سنجيده مي شود و در نهايت نتيجه گيري مي كند كه: شعر نيكي در مكتب هندي نيز جاي نمي گيرد.

در پايان ويژگي هاي ديگر شعر نيكي بيان مي شود، و در نهايت به اين استنباط مي رسد كه جايگاه شعر او در مكتب عراقي است. آن گاه با توجه به اين كه در دورهء سلطه مكتب هندي، مكتب عراقي نيز همچنان رواج داشته است، و شاعراني پيرو اين مكتب بوده اند، به اين استنباط مي رسد كه بازگشت ادبي تصميم يك انجمن نيست بلكه جريان كم رنگي از مكتب عراقي موجود بوده است، كه با افول مكتب هندي پررنگ مي شود و اوج مي گيرد و مجددا مكتب رايج زمان مي گردد.

چند صفحه أي از نسخه خطي براي آشنايي با نوع خط و مشكلات تصحيح ضميمه شده است.

فهرست الفبايي اشعار بطور كامل با نظم تمام حروف پاياني مرتب شده است ودر پايان در آمد و ابتداي ديوان قرار گرفته است.

پس از آن ديوان با نظم: غزلها، ترجيع بندها تركيب بندها، مسملط ها، قطعه ها و رباعي ها تنظيم شده است، و در پايان فهرست كوتاه اعلام و در نهايت فهرست منابع قرار دارد.