تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 27/6/81

رشته و گرايش : فلسفه-غرب

استاد مشاور : دکتر سعيد بيناي مطلق

نام و نام خانوادگي : مريم عرب گورچوئي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مهدي دهباشي

شناخت شناسي از ديدگاه پرس

چكيده

پرس يكي از فلاسفه ي آمريكائي است كه احتمالا بيشتر به عنوان بنيانگذار پراگماتيسم، مكتبي كه در پايان قرن نوزده ظهور يافت، به شمار مي رود، او از همان ابتدا متفكري نظام مند بود و گفته هايش درباره ي شناخت شناسي را بايد در نظام او جاي داد، نظامي كه مبتني بر پراگماتيسم او بود. قلب پراگماتيسم پرس، روش تعيين معنا به شمار مي رود او مي گويد كل تصور ما از يك شيء تصور ما از آثاري است كه داراي نشان عملي هستند از اين رو معنا به واسطه ي عمل تعيين مي شود و اگر دو قاعده ي متفاوت كاربرد سراسر يكساني داشته باشند، معناي يكساني خواهند داشت. معرفت براي پرس شرحي است بر پژوهش و عقيده. او از طريق نقد فلسفه ي دكارتي به بسط ديدگاههاي خودش درباره پژوهش مي پردازد و از او به واسطه ي نيازمند ي اش به شكي «وانمودي» و به خاطر پذيرفتن جنبه ي فرد گرايانه در معرفت انتقاد مي كند.

كل عملكرد تفكر اين است كه عادت در عمل را بوجود آورد. بواسطه ي تفكر است كه ما مي كوشيم عقايدي را كه به خاطر شك استقرار خود را از دست داده بودند تثبيت كنيم و عقيده ميان تفكر و عمل قرار دارد. هر ديدگاه كلي كه ما امروز درباره ي اشياء بسط داده ايم فردا مي تواند توسط ديدگاهي گسترده تر جايگزين شود و تصويري كه در هر زماني از جهان ارائه مي شود مطلق نيست اين ديدگاه خطاپذيري ناميده مي شود.

تئوري پرس در باب حقيقت هم با اصل خطاپذيري او تكميل شده و حقيقت ويژگي عقيده اي است كه تحت تاثير چيزي جز امور واقع، به عنوان تنها متعلق حاضر در اين عقايد، قرار نگرفته باشد لذا پرس خودش را رئاليست مي داند و از نام گرائي و ايدئاليسم شناخت شناسانه به عنوان منابع اكثر خطاهاي فلسفي انتقاد مي كند.