تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 16/4/81

رشته و گرايش : فلسفه-غرب

استاد مشاور : دکتر محمود بيناي مطلق

نام و نام خانوادگي : احمد برکات ديباجي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر سعيد بيناي مطلق

وجود شناسي افلاطون

چكيده

در فلسفه يونان باستان، مسأله وجود از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است.كمتر انديشمند وصاحب نظري از آن دوران را مي‌توان يافت كه به اين مهم نپرداخته باشد ولي افلاطون اولين فيلسوف يونان است كه نظريات خود پيرامون وجود را در قالب يك نظام منسجم مطرح ساخت.

وي مسأله وجود را از سه زاويه مورد بحث قرار مي‌دهد كه عبارتند از: الف ‌ـ ايده شناسي ب‌ـ معرفت شناسي ج ـ كيهان شناسي. افلاطون درايده‌شناسي خود به تعريف وجود مي‌پردازد و آن را مختص يك سري موجودات معقول عيني مي‌داند و با عنوان مثال و ايده از آنها ياد مي‌كند.

در مبحث معرفت شناسي، مراتب وجود را به رشته بحث مي‌كشاند و شدت و ضعف معرفت را متناظر با شدت و ضعف وجودي متعلق آن مي‌داند. توضيح آنكه افلاطون معتقد است متعلق شناخت، چيزي جز وجود نيست. از طرف ديگر معرف داراي مراتبي است بنابراين متعلق آن هم كه وجود است بايد داراي مراتب مختلفي باشد.

در كيهان شناسي، آفرينش عالم صيرورت مطرح مي‌شود و اينكه جهان گرچه جزء وجود نيست ولي از وجود بهره‌مند است. افلاطون چگونگي اين بهره‌مندي را در كيهان شناسي خود توضيح مي‌دهد.

در اين تحقيق، مسائل بديع و ظريفي در خصوص وجود مورد بحث قرار گرفته است كه در آثار مفسرين افلاطون كمتر به آنها اشاره شده است نظير اجناس پنجگانه و يا اصلاً مورد بحث قرار نگرفته است نظير وجود در معني عام و در مدلول خاص خود.

اين اثر با زبان ساده نگارش يافته و تمام نظريات ارائه شده در آن مبتني به نص صريح گفتار افلاطون است و آراء و نظريات مفسرين بزرگ افلاطون نيز به رشته بحث كشانده شده است.