تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 5/10/80

رشته و گرايش : زبان فارسي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر محمود براتي

نام و نام خانوادگي : الهه رضايي

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر سيد علي اصغر ميرباقري فرد

تحليل داستان موسي (ع)در امهات كتب نظم ، از آغاز تا پايان قرن ششم هجري

چكيده

حضرت موسي (ع) به عنوان يكي از پيامبران اولوالعزم چه جايگاهي در ادبيات منظوم ايران دارد؟ تأثير داستان پر پيچ و خم موسي (ع) در گسترة ابيات نظم سرايان شهير فارسي چيست؟ كدام جنبه از اين داستان توجه بيشتري را به خود جلب نموده است؟

پاسخ به اين سؤالات به همراه چندين مطلب ديگر در متن اين پايان نامه گنجانده شده است. پس از بررسي اكثر ابيات پارسي سرايان بارز ايران زمين و دسته بندي موضوعي هر يك از ابيات ، به تحليل كلي آنها پرداخته شده ؛ سعي بر آن استوار گشته تا با تطبيق شخصيتي شاعر و زمينه هاي مختلف زندگي اين اولوالعزم ، التفات بيشتر شاعران به جنبه هاي مختلف زندگاني اين حضرت علت يابي شود. در پايان نتيجه گيري به اين سمت هدايت خواهد شد كه شاعران تا اواخر قرن ششم ه.ق به دو منظور مجزا از سرگذشت زندگاني حضرت موسي ياد كرده اند:

الف- دستة اول كه جنبه روايي را براي انعقاد بهتر مدح ممدوح به كار برده اند. در اكثر اين گونه از ابيات شاعران شخصيت ممدوح را فراتر از شخصيت موسي (ع) در نظر مي گيرند تا در رقابت دريافت صله از ديگران پيشي بگيرند. اين گونه ابيات تشابه زيادي با يكديگر داشته ، عبارات وصفي تكراري در طول چندين قرن در لابلاي ابيات آنها يافت مي شود.

ب- دستة دوم كه در اواخر قرن ششم با آنها آشنا مي شويم ، عرفان و حكمت آموزي را با موسي و ابعاد مختلف وجودي وي مربوط مي سازند.