تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 22/12/80

رشته و گرايش : جغرافياي طبيعي-ژئومورفولوژي

استاد مشاور : دکتر سيد ابوالفضل مسعوديان

نام و نام خانوادگي : غلامحسن جعفري

دانشكده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر حسنعلي غيور-دکتر محمدحسين رامشت

روند سيل يابي در حوضه صغاد با استفاده از متغيرهاي ژئومورفولوژيك

چكيده

سيلاب يا نتيجه بارش شديد و كوتاه مدت است و يا بر اثر بالا رفتن سريع دما به هنگام ذوب برف بوجود مي آيد. بدين ترتيب كه در اين مواقع دبي رودخانه ها افزايش يافته و با توجه به شرايط طبيعي مسيل، آبدهي آن زياد شده و طغيان رودخانه را موجب مي گردد. براي پيش بيني خطر وقوع سيل و روند سيل يابي در يك منطقه به دو روش مي توان عمل كرد. در روش اول اگر سطح آب رودخانه دربالا دست افزايش يابد و به نقطه بحراني برسد احتمال وقوع سيل را در مناطق پايين دست آن مي توان برآورد نمود. در روش دوم دوره بازگشت بارانهاي شديد را در زمانهاي معين پيش بيني مي كنند و بر اساس آن احتمال وقوع يا عدم وقوع سيل را معين مي نمايند. اين روش براي انجام تدابيري كه بتواند زمين هاي پيرامون رودخانه را از خسارات سيل مصون نمود مناسب تر است.

براي تعيين روند سيل يابي در حوضه صغاد بعد از توضيح و تشريح مسئله در فصل اول به بررسي وضعيت جنس سنگ و خاك حوضه و تأثير آنها در سيلاب منطقه پرداخته شده است. كه به اين نتيجه رسيديم با توجه به نفوذپذيري، گروه هيدرولوژيك خاكها در گروه B قرار مي گيرند كه از نفوذپذيري متوسطي برخوردارند. خصوصيات و وضعيت عناصر اقليمي منطقه بخصوص دما و بارش از جمله مباحث ديگري است كه درفصل سوم به بررسي آنها پرداخته ايم.در اين بررسي بعد از گردآوري بارشهاي حداكثر روزانه ايستگاههاي مجاور حوضه و محاسبه مقادير مورد نياز براي خود منطقه با استفاده از روش گامبل دوره بازگشت بارشهاي مختلف را مشخص كرديم و با استفاده از روش SCS مقدار بارش مؤثر را به دست آورديم علاوه بر آن تأثير دما را در تشديد يا كنترل سيلاب هاي منطقه مورد بحث و بررسي قرار داديم كه در نتيجه مشخص شد احتمال وقوع سيل در آذرماه بيشتر از ساير ماهها مي باشد. از آنجايي كه خصوصيات فيزيكي حوضه آبي از جمله وضعيت شبكه آبراهه ها، شيب، مساحت، زمان تمركز و ... در وقوع يا عدم وقوع سيلاب اثر مي گذارند در فصل چهارم مفصلا مورد بررسي قرار داديم و با توجه به وضعيت آنها مشخص شد كه هيدروگراف سيل حوضه نبايد قله تيزي داشته باشد بلكه در يك مدت زمان نسبتا طولاني دبي لحظه اي به اوج مي رسد و هيدروگراف لحظه اي حالت كشيدگي پيدا مي كند. پهنه بندي ژئومورفولوژيك منطقه و بررسي سيلابهاي دوران گذشته و شواهد ژئومورفولوژيكي كه وضعيت رواناب ها را در دوران گذشته مشخص مي كنند درفصل پنجم آورده ايم كه بايد اذعان نمود در دوران گذشته منطقه تحت تأثير يخ پهنه هاي وسيعي بوده و در نتيجه سيلابهاي عظيم در دوره هاي سرد دوران گذشته كمتر اتفاق مي افتاده و بيشتر منطقه بارش جامد دريافت مي كرده است. در فصل ششم وضعيت رواناب منطقه مشخص شده است به اين صورت كه با استفاده از فرمولهاي مختلف ميزان آبدهي حداكثر مسيل اصلي با بارشهاي مختلفي كه در دوره باز گشتهاي متفاوتي به وقوع مي پيوندند محاسبه شده و با توجه به سطح مقطع لازم براي عبور هر كدام از آنها و مقايسه با وضعيت طبيعي مسيل به بررسي زمان بازگشت سيلابهاي بزرگ حوضه صغاد پرداخته ايم و در نهايت در فصل هفتم به نتيجه گيري و ارائه پيشنهادات لازم در منطقه اشاراتي شده است.