تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 11/12/80

رشته و گرايش : تاريخ-ايران دوره اسلامي

استاد مشاور : دکتر لقمان دهقان نيري

نام و نام خانوادگي : سعيد خادمي محمودآباد

دانشکده : ادبيات و علوم انساني

استاد راهنما : دکتر مرتضي نورائي

گمرک ايران در دورة مظفرالدين شاه(1906-1896 م./1324-1313 ق.)

چکيده

در سال 1896م./1313 ق.مظفرالدين ميرزا وليعهد، با كمك ميرزا علي اصغر خان امين السلطان، صدراعظم وقت بر تخت سلطنت ايران تكيه زد. هر چند كه مظفرالدين شاه سخت مديون صدراعظم خويش بود اما بزودي بر اثر تحريكات درباريان وي را عزل نموده و ميرزا علي خان امين الدوله را به منصب صدارت اعظمي برگزيد. امين الدوله كه صدر اعظمي اصلاحگرا بود در صدد اصلاح گمرك برآمده و بدين منظور متخصصيني از كشور بلژيك دعوت و استخدام نمود. هر چند كه امين الدوله نيز همچون سلف خود به زودي از گردونة قدرت خارج شد، اما متخصصين بلژيكي به رياست مسيونوز اصلاحات گمرك را در ايران آغاز كردند. در پي اين اصلاحات، سيستم ادارة گمرك بكلي دگرگون شد و اجاره داران گمرك جاي خود را به كارمندان دولتي واگذار نمودند. نوز در راستاي اصلاحات گمركي قرارداد تجاري –گمركي جديدي با روس، عثماني و انگليس منعقد نمود كه البته در اين قراردادها به علت فشاري كه از طرف دولت روس بر وي كه نمايندة ايران بود وارد مي شدنتوانست آنطور كه بايد و شايد منافع ايران را حفظ نمايد. با اين وجود تجارت خارجي ايران رونق يافت و درآمد گمرك هم بيشتر شد. اما اين افزايش درآمد در واقع نتيجه اي براي عمران وآباداني كشور در پي نداشت چرا كه بخش عظيمي از اين درآمد در گرو وامهايي بود كه مظفرالدين شاه از روس و انگليس براي مخارج سفرهاي خود به اروپا به منظور معالجه دريافت كرده بودو مبلغي اندك از اين درآمد هم به عنوان حقوق به بريگاد قزاق ايران پرداخت مي شد.